Tạp Ghi:  Ý - Huyền Thoại Và Di Tích

Nguyễn hữu Hoạt

Lần nầy khi trở lại Âu châu lòng tôi thanh thản, nhẹ nhàng như lá “thu bay”, không như những lần trước đây, mỗi khi đi công tác Âu châu lúc nào cũng lo lắng vì gánh nặng áo cơm. Như đã hứa với nhà tôi: “Khi nào anh về hưu và con của mình lớn khôn, học hành đến nơi đến chốn anh sẽ đưa em từ Âu đến Á, và lần nầy tôi trở lại Âu châu như lời hứa năm xưa khi vợ chồng chúng tôi còn tần tảo nuôi con nay đã thành hiện thực. Ngoại trừ Việt Nam và các nước Đông Nam Á chúng tôi đã đến nhiều lần. Riêng nước Ý là mục tiêu thứ nhất, vì nơi ấy có nhiều huyền thoại lẫn di tích. Khác với những nơi chúng tôi đã đến như: Pháp, Đức, Hòa Lan, Đan Mạch, Thụy sĩ. Nước Ý được nằm trong một trục chính của Âu Châu, một quốc gia có nhiều ân sũng của Thượng đế mà ngược lại Ý cũng là nơi nhận nhiều tai ương trong những năm đệ nhất và đệ nhị thế chiến. Khi nói đến nước Ý có những địa danh người ta không thể quên được như thành phố trên nước Venice, Pisa - Florence hay đặc biệt La Mã đế quốc một thời, trong đó Vatican là nơi có nhiều quyền lực nhất trên trái đất.

Cũng chính Vatican đã đưa đẩy dòng sử của dân tộc tôi rẽ sang những trang sử mới bằng nước mắt hòa chang với máu. Trang sử ấy đã biến đất nước Việt Nam từ đổ nát đến tang thương, vợ mất chồng, con mất cha ở tuổi ấu thơ mà tôi là nạn nhân mồ côi cha chưa đầy 1 tuổi. Ấy là chứng tích của cuộc trường chinh do bọn thực dân Pháp gây nên do mệnh lệnh từ Vatican. Để rồi cho đến sau chiến thắng Điện Biên Phủ, thực dân Pháp không còn lối thoát. buộc phải ký kết văn kiện đầu hàng và chấm dứt cuộc chiến tranh hơn 80 năm xâm lược.  Riêng nói về con người, nhân vật cận đại Benito Mussoloni, không thể không đề cập đến khi nói về nước Ý, một nhà độc tài nổi danh trong phe Trục đã cùng Hitler châm ngòi nổ tung trái đất vào những thập niên 40. Ông còn là một nhà xã thuyết và nhà báo nổi danh. Thế thì Mussolini là con người ra sao, xin được tóm tắt như sau:

Benito Mussolini sinh vào ngày 29 tháng 7 năm 1883 tại thành phố Varnano dei Costa; gần làng Predappio. Ngay từ thủa thiếu thời cậu bé Mussoloni đã bị lôi cuốn và ảnh hưởng bởi cuộc cách mạng Mễ Tây Cơ, lớn lên là chủ bút tạp chí mang tên là Milan. Ông là cây bút bình luận mang tư tưởng xã hội (Socialists) chống lại nước Đức vào thời kỳ đệ nhất thế chiến. Đến năm 1915, ông đã tự lập ra tờ báo mang tên là Il Popolo d’Italia tiếp tục cổ võ cho chiến tranh. Sau khi nước Ý trở thành thành viên trong khối Đồng Minh chống lại Đức, Benito Mussolini gia nhập lực lượng Bộ Binh mang tên “Esercito”với  quân hàm Hạ sĩ, cùng cấp bậc Adolf Hitler. Cho đến năm 1917 ông được giải ngũ vì bị thương nhẹ. Trở lại nghề làm báo, ông bắt đầu nghiên cứu và đưa ra tư tưởng phát–xít (fascism). Sau khi Đệ Nhất Thế Chiến chấm dứt, nước Ý đã rơi vào thời kỳ tệ mạc, suy thoái kinh tế nên loạn lạc nổi lên khắp nơi, đâu đâu cũng có trộm cướp và những cuộc biểu tình chống lại chính phủ xảy ra hằng ngày, làm cho nước Ý lại càng rối ren thêm. Đứng trước hòan cảnh đen tối của đất nước, thanh niên Mussolini vào ngày 23 tháng 3/1919 thành lập Hội cựu chiến binh mang tên là “Đảng Fascist Quốc Gia”. Đảng nầy đã thu hút được nhiều người trẻ nhờ ở Mussolini đưa ra một đường lối mang lại trật tự mới cho xã hội Ý lúc bấy giờ. Nhờ ở tài hùng biện và những bài viết xã luận sắc sảo, Mussolini đã khéo léo lồng vào chủ trương và đường lối của Roma, xử dụng bức tường Roma như một bình phong cho ý đồ độc tài của ông sau nầy. Mussoloni đã khéo léo và nhanh chóng thành lập đội quân áo Đen (Black Shirt Militia) dùng làm lực lượng chủ động để hỗ trợ cho mình. (Đội quân nầy đã được Adolp Hitler bắt chước thành lập đội quân áo Nâu (Brown Shirts). Vào ngày 15 tháng 3 năm 1921, ông cùng 35 thành viên Phát-xít khác trúng cử trở thành Thành viên của Italian Chamber of Deputies.

Sóng gió từ đây, Mussolini đã dành nhiều thời gian của mình để viết báo, làm báo và đi diễn thuyết khắp nơi. Ông có lắm kẻ thương mà cũng nhiều người ghét,  ông bỏ hữu sang tả và trở thành một lãnh tụ Phát –xít thu hút  quần chúng. Vào tháng 8 năm 1922 một cuộc biểu tình rầm rộ do cánh tả tổ chức chống lại chính quyền, và Benito Musssolini kêu gọi cuộc biểu tình phải ngưng nếu không phe nhóm cánh tả của ông sẽ đơn phương chấm dứt. Vào ngày 29/10/1922 Vua Vittorrio Emmanuele III điện thoại yêu cầu Mussolini tới Rome để thành lập chính phủ. Trên chuyến xe lửa từ Florence, khi những giọt sương mai còn đọng trên lá của ngày 31/10/1922 ông đã đến Rome dưới sự đón chào của hàng trăm tay súng trong Lực Lượng Áo Đen, được ông thành lập trước đây. 

Bài diễn văn đầu tiên Mussolini đọc tại Rome, ông đã kêu gọi đoàn kết và tinh thần hợp tác của người dân Ý, yêu cầu đoàn biểu tình trở lại nhiệm sở làm việc hoặc trở về đoàn tụ với gia đình. Song song với lời kêu gọi trên Lực Lượng Áo Đen là thành đồng giống như con mãnh hổ bảo vệ cho Mussolini trở thành con người vĩ đại và sau nầy đã cùng Hiller và Nhật Hoàng đưa đẩy thế giới bước sang thế lưỡng cực sau nầy.

Trong thời gian đầu của những ngày lèo lái con thuyền nước Ý, Mussolini cùng nội các đưa ra chương trình kích thích kinh tế. Chỉ trong một thời gian ngắn nước Ý đã vượt thoát ra cơn suy thoái ấy. Từ đó tên tuổi của Mussolini được công nhân như một vị cứu tinh của dân tộc và thật sự là nhà lãnh đạo “Il Duce” tài ba.  Tiếp theo ông đã trở thành vị anh hùng của nước Ý qua cuộc giải quyết tranh chấp biên giới giữa Greece và Albaria. Mussolini đã gửi một Phái đoàn với tư cách là bảo vệ hòa bình thế giới đến can thiệp cho cuộc tranh chấp trên. Tuy nhiên, vào ngày 23/8/1923 tất cả những người trong phái đoàn Ý đã bị giết hại và tìm thấy thi thể trên lãnh thổ của Greek.  Sau khi tin tức trên được trình lên Mussolini, ông lập tức gửi công hàm đòi hỏi chính quyền  Greek một số điều kiện trong đó buộc chính phủ Greek phải có lời xin lỗi và bồi thường cho thân nhân của những nạn nhân trên là 50 triệu Lira nội trong 5 ngày.  Chính phủ Greek đã phủ nhận và hoàn toàn không chịu trách nhiệm về cái chết của phái đoàn Ý và dĩ nhiên họ đã không chịu đáp ứng đòi hỏi của Mussolini. Trước thái độ cương quyết nầy, Mussolini đã lệnh cho Lực Lượng Hải Quân đánh bom các thành phố của Greek, đồng thời xử dụng lực lượng Thủy Quân Lục Chiến phong tỏa các vùng dọc bờ biển của Greek. 

Trước phản ứng nhanh chóng và cứng rắn, một lần nữa Mussolini đã được dân chúng ủng hộ và coi ông như một vị cứu tinh cho dân tộc. Đây là một trong những lý do “thừa thắng xông lên”, Ông đã triệu tập một Hội nghị Thượng đỉnh trên cấp bậc Đại Sứ, và Pháp là quốc gia đầu tiên trở thành đồng minh với Ý để nhận được sự ủng hộ trong việc khai thác hầm mõ tại Ruhr Valley. Kết quả cuộc Hội nghị cấp Đại Sứ là nước Ýù được công nhận địa vị của mình, và Greek buộc phải bồi thường những đòi hỏi của Ý. Chiến thắng trên đã đưa Mussolini đến bước tiến thứ hai là tiếp tục gửi quân sang tiến chiếm thành phố Fiume.

Sau thế chiến thứ I, Mussolini đã có tầm nhìn chiến lược qua hành động xâm chiếm Ethiopia và phục hồi tinh thần Đế quốc La mã, nghĩa là ông có tham vọng xâm lăng các quốc gia lân cận. Chính vì thế ông bị League of Nations chống đối. Tuy nhiên ông biết rằng bên trong của League of Nation không có đủ thực lực để ngăn chận hành động của mình. Do đó ông đã tiến gần đến Nazi Germany trở thành kẻ đồng hành cùng Hilter. Vào ngày 7 tháng 4 năm 1939 Mussolini xua quân sang Albania và đến ngày 22 tháng 5 năm 1939 Ý và Đức đã ký một Liên Minh Thép (Pact of Steel).

Tuy nhiên, trong những ngày tháng đem quân xâm lăng, càng ngày ông gặp thất bại do bởi không có những tướng tài và thiếu thốn nhiên liệu. Cho đến 1943 nước Ý bại trận. Vào tháng 7, 1943 Mussolini bị truất quyền do lệnh của vua Vittorio Emmanuelle III, ông bị bắt giam trên đỉnh núi, sau đó được giải cứu bởi lực lượng nhảy dù của Đức. Ra tù ông thành lập Cộng Hòa Xã Hội Ý tại Đức và chiếm cứ miền Bắc nước Ý do ông cầm đầu. Cho đến ngày 28 tháng 4/1945 ông bị bắt cùng với người vợ bé Clara Petacci. Người bắt ông không ai khác hơn chính là Walter Audisio, một kẻ đã bị Mussolini bỏ tù vào năm 1934. Biết mình sẽ bị giết nên Mussolini đã vạch áo cho họ bắn vào ngực mình. Audisio đã dùng súng đại liên bắn vào ngực ông nhưng súng bị kẹt đạn nên không thể dùng được, sau đó ông ta dùng súng lục đeo bên người bắn lại lần nữa, nhưng lạ lùng thay khẩu súng thứ hai vẫn bị kẹt đạn. Sau cùng, Audisio hoảng hốt giựt khẩu súng MAS 7.65 của người bên cạnh hạ sát Mussolini và Clara Peacci. Sau đó đã treo thi hài Mussolini ngược đầu để cho dân chúng xem. Mussoloni bị giết ngày 30 tháng 4 năm 1945 (thọ 62 tuổi).