Quách Y Lành
Tháp tùng trong
phái đoàn chuyên gia và thương mại của tiểu bang Oklahoma, chúng tôi rời
thành phố Oklahoma trong một ngày mùa thu đầy nắng vàng rực rỡ. Rời thành
phố đúng mười một giờ ba mươi trưa thứ năm ngày 4 tháng 11/04.
Bầu trời rất đẹp, nhưng trong chuyến đi ḷng tôi không chút xôn xao, hứng
thú khác hẳn với những lần trước lên máy bay về Việt Nam. Trong tôi cũng
không có cái cảm giác bồn chồn, náo nức như mỗi lần về thăm gia đ́nh, thăm
quê hương của ḿnh. Đi nhưng không mong đợi, cũng chẳng phấn khởi, bởi v́
nơi tôi sắp đến đă không cùng chung “tiếng mẹ sinh từ lúc nằm nôi”
Trung Quốc, hai tiếng nghe chừng như quen thuộc với những người Việt Nam,
nhất là sau năm 75. Phong trào coi phim vơ hiệp, giang hồ kiếm khách, lẫn
t́nh cảm của Tàu dịch ra tiếng Việt rất được nhiều người Việt xa xứ mến
chuộng. Hoặc với những người đă đọc qua những pho truyện Thủy Hử, Càn Long
du Nam Giang, hay Tôn Ngộ Không cùng Tam Tạng thỉnh Kinh v.v...trước năm
75 hay sau này.
Trung Quốc thật không xa lắm với Việt Nam, chỉ vài giờ bay th́ đă đến Việt
Nam. Theo chiều dài lịch sử từ ngàn năm trước, Trung Quốc và Việt Nam cũng
có nhiều quan hệ khá đặc biệt. Đánh rồi đàm, đàm rồi đánh, cuối cùng bao
nhiêu xương máu đổ xuống và để rồi người nào ở nước đó. Âu cũng là ư Trời,
cho dù sức mạnh ngàn cân vẫn không lấy được giang sơn của người.
Tôi vẫn thầm hy vọng trong tương lai sẽ không có chuyện ǵ xảy ra cho cả
hai nước.
Xưa kia, nước Việt Nam phải gánh chịu đến một ngàn năm đô hộ nên người
Việt đă chịu nhiều ảnh hưởng không ít, từ thức ăn đến ngôn ngữ hoặc những
ngày lễ v.v...
Năm ngoái, chúng tôi cũng đă có dịp đến Quảng Châu, tỉnh lị của tỉnh Quảng
Đông. Người bạn Hoa đón chúng tôi ở phi trường Hồng Kông và đă đưa chúng
tôi đi Quảng Châu. Từ Hồng Kông, chúng tôi đến Quảng Châu bằng phương tiện
xe, v́ đă ngồi quá nhiều trên máy bay nên tất cả đề nghị dùng phương tiện
xe cho đỡ chật chội và thoải mái hơn. Anh bạn đề nghị chúng tôi gởi hành
lư lại phi trường, chỉ cần đem theo áo quần dùng nội trong một tuần lễ.
Làm theo lời anh G. chúng tôi chỉ đem theo chiếc va-ly chứa đủ mấy bộ quần
áo. Chuyến đi có công chuyện chút đỉnh, chứ không hẳn du lịch nên những dự
định có trước đây khi đến Quảng Châu đă bị thay đổi khá nhiều, cũng như
những thắng cảnh đă không được viếng thăm như mong muốn, chẳng hạn như
viếng thăm mộ liệt sĩ Phạm Hồng Thái, tại đồi Hoàng Hoa Cương là điều mà
H. luôn luôn mong muốn.
Quảng Châu, vào khoảng đầu thập niên 1920, Phạm Hồng Thái lúc đó chỉ mới
29 tuổi, đă hăng say hoạt động cách mạng chống Pháp. Năm 1923, nhà toàn
quyền Pháp tại Đông Dương Martial Merlin đang dự tiệc tại khách sạn
Victorie, tỉnh lị Quảng Châu, Phạm Hồng Thái đă lẻn vào khách sạn tung lựu
đạn ám sát, nhưng Merlin thoát chết. Phạm Hồng Thái bị đuổi chạy đến bờ
sông Chiêu Giang, để mong thoát thân ông bèn nhảy xuống sông, nhưng không
may nước sâu cộng thêm sự đuổi bắt gắt gao, ông đă bị bỏ thây dưới gịng
sông Chiêu Giang. Các đảng viên Quốc Dân Đảng Trung Hoa trọng ông là nhà
cách mạng trung nghĩa, nên đă chôn cất ông trên đồi Hoàng Hoa Cương, cùng
nghĩa địa của các chiến sĩ Kuomintang bỏ ḿnh trong cuộc đấu tranh cho nền
dân chủ tam dân của Tôn Dật Tiên.
Đặt chân đến Quảng Châu, nh́n thành phố phát triển với sự không ngờ trong
đầu óc chúng tôi. Tất cả đều ngỡ ngàng, không như ước đoán của mọi người
trước đây. Và cũng không ngờ Quảng Châu với lối kiến trúc từ những con
đường trong thành phố và ngoài xa lộ đều mang vẻ Âu hơn Á, kỹ thuậât xây
cất cầu cống cũng không khác ǵ mấy ở Hoa Kỳ. Đẹp nhất là hai bên đường,
họ trồng hoa, trồng cây, tỉa, cắt đều đặn và thẳng tắp. Đặc biệt trên
những tấm bảng quảng cáo dọc hai bên đường đều viết bằng chữ Hoa, khó kiếm
được một chữ ghi bằng Anh ngữ nơi nầy. Hầu hết các ông tài xế xe tax-xi ở
đây cũng không dùng tiếng nào khác ngoài tiếng Hoa. Tôi có cảm tưởng qua
hơn hai mươi năm, sau ngày Đặng Tiểu B́nh làm cuộc cách mạng, cố gắng cởi
chiếc áo đen đuốt cũ mèm để mặc vào chiếc áo mới đầy sặc sở màu sắc, nhưng
ở nơi nào khác, chứ đối với thành phố Quảng Châu vẫn chưa chịu thay chiếc
áo mới đó, có lẽ chưa cảm thấy thoải mái v́ lớp vải quá dày trên chiếc áo
mới, nên họ vẫn chưa chịu thay đi, muốn gh́ giữ măi chiếc áo cũ măi không
thôi.
May mắn trong chuyến đi Quảng Châu, chúng tôi đă có người bạn Hoa hướng
dẫn nên đỡ phải lận đận.
Từ ngoài xa lộ đến thành phố, tôi nh́n quanh thấy trên những triền núi,
người ta trồng toàn nhăn. Nhăn ở Quảng Châu trái to, rất ngon ngọt, gịn
tan như nhăn lồng của Huế. Nhăn được trồng trên từng dăy núi này qua dăy
núi nọ, không dứt chạy dài đến hàng trăm cây số. Đặc biệt nơi đây, ruộng ở
đây không trồng lúa ḿ hay lúa gạo như nhiều nơi khác, nhưng người ta
trồng chuối, có lẽ vùng đất ở đây lẫn khí hậu thích hợp cho việc trồng
chuối, nên chuối trồng cả hàng ngàn hàng vạn cây. Đồng chuối cũng như rừng
nhăn chạy dài dọc theo đường xa lộ đến thành phố. Những buồng chuối ở đây,
có nhiều buồng cao đến cả ba đến bốn feet. Trái chuối ở đây cũng to trái
hơn chuối của Mỹ, ngọt và có mùi thơm dịu dễ chịu.
Chúng tôi cũng đă đến những vùng quê xa hơn tỉnh lị Quảng Châu. Thức ăn ở
đây rất ngon và rẻ. Đặc biệt thức ăn của người Trung hoa luôn luôn có canh
hầm, sáng, trưa hay chiều không bao giờ thiếu. Đây cũng là món ăn đầy tính
chất bổ dưỡng. Nếu nói đến món ăn, th́ Trung Hoa là một nước đứng đầu trên
thế giới chịu khó t́m ṭi, lặn lội những món ăn lạ, ngon vàø mỗi món ăn ở
đây đều có vị thuốc trong đó. Điều khác lạ làm cho tôi chú ư, trong những
bữa tiệc, họ chỉ ăn thức ăn mà không ăn cơm. Thức ăn dọn lên từng diă nhỏ,
nhưng mỗi bữa ăn ít nhất là vài chục món ăn khác nhau, nên cứ ăn măi không
cần đến cơm cũng cảm thấy no.
Lần này, nhận lời mời của Dân Biểu Ernest Istook, chúng tôi đi Trung Quốc.
Chiều thứ Năm, Nov/4/04. Theo trong lịch tŕnh, đoàn chuyên gia và thương
mại chia ra làm hai nhóm khác nhau từ phi trường Will Roger, tiểu bang
Oklahoma đến Seoul bằng đường hàng không Asiana của Đại Hàn. Nhóm thứ nhất
gồm có ông bà Dân Biểu Ernest Istook - ông Richard P. Rush, Chủ tịch Hội
Đồng Thương Mại - ông Lance Johnson, Giám Đốc Bộ Thương mại, đặc trách
chương tŕnh phát triển thế giới - Luật sư Devery R. Youngblood, cố vấn
chính trị văn pḥng Dân biểu Istook - Bác sĩ Nour’s và chúng tôi.
Nhóm thứ hai, từ Oklahoma đi San Fransisco gồm có ông Carl F. Rehrrman,
Cựu thị trưởng Edmond, hiện là Chủ Tịch công ty Reherman – ông Gary Dale
Martin, Đương kim Thị Trưởng Ponca City - Luật sư David Scott Cummmings,
Uỷ viên hội đồng thành phố Ponca City - Tiến sĩ Joseph Kinzer; Viện trưởng
trường Đại học Northern Oklahoma College - Tiến sĩ Hong Fu, Giám đốc
chương tŕnh môi trường - Bác sĩ Jim Claflin Chủ tịch Hội Đồng Y Khoa
Oklahoma County - Ông Simon Hsu Tổng Giám đốc Công ty KeyBridge
Technologies – Tiến Sĩ Ann Ackerman, Phó viện trưởng đặc trách kinh tế &
phát triển trường Đại học Oklahoma Community College.
Đúng bảy giờ tối, sau khi check-in tại quầy vé đi Seoul, nhóm của chúng
tôi đă có mặt tại pḥng đợi của Asiana VIP Lounge. Ngồi nghỉ chân ở đây,
chúng tôi ngồi tṛ chuyện với ông bà Dân biểu, đặc biệt bà Judy vợ ông
Istook, bà vừa đẹp vừa dễ mến, cười nói tự nhiên, rất thân mật. Tám người
chúng tôi trong buổi tối gặp nhau tṛ chuyện đầy thân thiện, mặc dầu có
người đă quen biết từ lâu và cũng có đôi ba người ngoại trừ Hoạt, tôi chưa
hề có dịp gặp mặt.
Mọi người đă sẵn sàng cho cuộc đi sắp khởi đầu. Đúng 12 giờ 30 của buổi
sáng sớm ngày thứ Sáu, chúng tôi kéo nhau lên phi cơ Asiana để đi Incheon,
Seoul. Ghế ngồi được gần san sát nhau, nên mọi người tṛ chuyện khá vui.
Khởi đi từ Los Angeles đến Seoul, phi cơ phải bay ngang qua Đại Tây Dương.
Sau bữa ăn tối, hầu như mọi người đă thấm mệt nên lăn ra ngủ ngon lành,
duy chỉ có tôi không thể ru giấc ngủ dễ dàng như những người khác, nên đă
đi lại loanh quanh trên máy bay xong lại ngồi vào vị trí cũ. Thỉnh thoảng
có thiếp đi vài chục phút rồi lại tỉnh giấc. Qua mỗi lần sau những giờ bay
dài, tôi hơi mệt v́ mất ngủ. Gần mười ba tiếng ngồi trên phi cơ, vào
khoảng 5 giờ 30 sáng hôm sau, máy bay đă đáp xuống phi trường Incheon,
Seoul. Chúng tôi bước vào giải lao và nghỉ lại nơi đây. Khoảng chừng ba
mươi phút sau, tại đây, chuyến bay của nhóm thứ hai khởi đi San Fransico
đă đầy đủ họp mặt, tất cả hoà nhập cùng nhau, nói, cười vui vẻ. Vừa ăn
điểm tâm trên máy bay hăy c̣n no cứng, nên tôi dạo quanh một ṿng trong
phi trường, chờ chuyến bay đi Bắêc Kinh. Phi trường ở đây không lớn như
Đài Loan, hay Singapore hoặc Nhật, nhưng cũng bán đầy đủ những món hàng
cần thiết hoặc mỹ phẩm cho các bà.
Mười giờ sáng ngày thứ bảy chúng tôi rời Seoul bằng máy bay OZ 331 của
hăng hàng không Asiana đi Bắc Kinh. Giờ bay cho biết là 2 giờ 10 phút.
Nov 6/04.
Mất mấy ngày đường, chúng tôi đă đến phi trường Bắc Kinh, bên ngoài mưa
lâm râm. Phi cơ từ từ đáp xuống thật an toàn. Từ ngoài phi đạo tôi nh́n
thấy những đoàn người mặc áo mưa đang làm rẫy ngừng tay, bỏ cuốc, hoặc
từng nhóm người lẻ tẻ đứng bên ngoài hàng rào thép nh́n lên máy bay bằng
những đôi mắt ṭ ṃ. Những bầy trẻ nhỏ chạy nhảy reo ḥ nh́n lên bằng đôi
mắt vô tư. Tôi nghĩ, với bất cứ hoàn cảnh nào đối với tuổi thơ dại, những
em bé vẫn có thời ấu thơ chạy nhảy rong chơi, không chút ưu phiền nào trên
mắt. Lạ mắt hơn nữa, những người lính công an đứng thật nghiêm chỉnh chào
đón, có lẽ đây cũng là nghi thức của Bắc Kinh, chào đón những chuyến bay
khắp trên thế giới đến.
Chúng tôi nghỉ lại đây để làm những thủ tục cần thiết khi nhập cảnh, chỉ
vài tiếng sau đó cuộc du hành lại tiếp tục đi Hàm Dương trên chuyến bay CA
1627. Đến Hàm Dương, nơi đây đă có ông Zhang Rumming, Chủ Tịch Ủy Ban Nhân
Dân và phái đoàn hành chánh chào đón, bằng những bó hoa tươi đầy màu sắc
rực rỡ. Ông Chủ tịch Ủy Ban nhân dân đă đón chúng tôi tại pḥng khánh tiết
phi trường, bằng nụ cười thật tươi tắn trên môi, làm cho chuyến đi khá dài
của phái đoàn cảm thấy dễ chịu và trong không khí đầy thân mật, mọi người
đă tṛ chuyện vui vẻ bên nhau.
Hành lư đi tới đâu, có sự sắp đặt cẩn thận lo cho chúng tôi, nên đỡ phải
xách vác, kể cả vé máy bay trong nội địa cũng có người sắp đặt lo liệu cho
phái đoàn. Những chiếc xách to lớn kềnh càng đă được nhân viên của trong
Ủy ban Nhân Dân sắp lên xe xong xuôi đâu vào đấy. Đoàn xe nối đuôi nhau
hướng về phía khách sạn. Dẫn đầu là chiếc xe thật trân trọng của cảnh sát
thành phố Hàm Dương bật đèn nhấp nháy để được vận chuyển dễ dàng trong
đường phố. Không lâu, chúng tôi đă đến khách sạn. Hành lư đă được đưa lên
tận pḥng của mỗi người nên chúng tôi không tốn kém th́ giờ cho lắm, chỉ
cần thay bộ áo quần khác để kịp nhảy lên xe dạo xem quanh một ṿng thành
phố trước khi dự buổi tiệc do ông Zhang Wenyue, Ủy Viên Trung Ương Đảng
Cộng Sản Trung Quốc, kiêm Bí Thư Tỉnh Liêu Ninh tiếp đón và gặp gỡ phái
đoàn. Sau đó, buổi tiệc do Bí Thư Tỉnh Dương Minh khoản đăi với sự tham dự
của Ủy Ban Nhân Dân.
Ngồi trong buổi họp, ông Zhang Wenyue, Bí Thư tỉnh tiếp chuyện với ông Dân
Biểu Istook và phái đoàn. Tiếp đến ông Chủ tịch Richard P. Rush đă cùng
ông Bí Thư tỉnh Dương Minh kư kết văn kiện trao đổi thương mại và văn hoá,
kết t́nh thân giữa tỉnh Dương Minh và tiểu bang Oklahoma.
Điểm khá đặc biệt hơn nữa, trong câu chuyện qua về giữa hai nước, tôi nhận
thấy họ luôn luôn nhấn mạnh về vấn đề Đài Loan, dường như đó là điểm chính
yếu trong câu chuyện để họ nêu ra với phái đoàn Hoa Kỳ. Sau gần một tiếng
trao đổi chuyện tṛ, từng người trong phái đoàn nhận quà tặng của Ủy Ban
Nhân Dân, bữa cơm chiều dọn ra. Thức ăn rất đặc biệt lạ và ngon miệng. Đây
là những món ăn của những đế vương ngày xưa, theo lời cô thông dịch viên
của Ủy Ban Nhân Dân cho hay. Trên xe
về khách sạn, những mệt mỏi của ngày dài không làm cho chúng tôi ngưng bàn
tán về những món ăn lạ miệng. Nói cười không ngớt. Một ngày trôi qua nhanh
chóng.
Chủ nhật ngày hôm sau Nov-7.
Sau giờ ăn sáng, phái đoàn được đưa đến Hàm Dương đi thăm viếng xưởng chế
tạo DVD và nhà máy làm sắt. Có một điều khác hơn Hoa Kỳ, thông thường vào
viếng thăm những nhà máy như thế không được máy h́nh vào, nhưng Trung Quốc
th́ khác, họ để mặc ai muốn chụp h́nh ǵ cứ việc, chẳng một ai quan tâm
đến.
Buổi trưa, phái đoàn dùng trưa tại nhà hàng khá lớn ở Hàm Dương, do Chủ
tịch pḥng thương mại tỉnh Liêu Ninh khoản đăi. Nơi đây, những món ăn thật
lạ và cứ mỗi bữa tiệc như thế, thức ăn đếm cả vài chục món khác nhau.
Đi theo phái đoàn chuyến hành tŕnh khá dài, không có chút th́ giờ nghỉ
ngơi nhưng trái lại tôi được biết và học hỏi được nhiều điều. Có những lúc
ngồi cùng phái đoàn dự cuộc họp, nh́n hai bên bắt tay kư kết hợp tác về
thương mại, làm cho tôi suy gẫm khá nhiều và so sánh đất nước Việt Nam.
Tôi nghĩ thầm nếu đây là bản kư kết trên đất nước Việt Nam giúp cho nền
kinh tế nước nhà th́ tốt biết bao.
Ngày hôm sau, chúng tôi ngồi ăn sáng và tṛ chuyện dưới pḥng ăn tại khách
sạn Marriott. Qua đêm, trong lúc chuyện tṛ được biết dường như tất cả mọi
người trong phái đoàn đều mất ngủ. Mặc dù mùa thu vẫn chưa qua hết, thời
tiết về đêm thật nóng. Nhưng ở đây người ta đang chuẩn bị cho thời tiết
mùa lạnh nên khách sạn được đổi từ máy lạnh qua nóng. Tôi đă thử mở hơi
quạt, nhưng vẫn c̣n quá nóng đối với người ở xứ lạnh như chúng tôi. Dù cho
mất ngủ, nhưng không khí vui nhộn của một ngày mới làm cho tất cả quên hết
mệt nhọc. Mọi người lại bàn tán về chuyến đi sắp đến về lại Bắc Kinh.
Rời Hàm Dương với những quyến luyến và không quên chúc tụng đi đường b́nh
an mọi người trong Ủy Ban Nhân Dân. Sáng sớm, chúng tôi vui vẻ chụp h́nh
lưu niệm và không quên hẹn ngày gặp lại nhau. Phái đoàn lên máy bay từ giả
đi Bắc Kinh.
Những Ngày ở Bắc Kinh – Nov 8....
Từ Hàm Dương đến Bắc Kinh chỉ mất một tiếng mười lăm phút đường bay. Đặc
biệt trong chuyến bay CZ 6109, phái đoàn được các ông Zhang Ruming (Dương
Minh), ông Zhang Xizhu và ông Li đi với chúng tôi đến Bắc Kinh. Đến nơi,
ông Zhang Xin đưa phái đoàn về thẳng khách sạn Grand, nằm trên đại lộ
Trường An, con đường lớn nhất và dài nhất thành phố Bắc Kinh.
Sau khi xác nhận hành lư của mỗi người để họ mang lên pḥng, chúng tôi
được phái đoàn Trung Quốc đưa viếng thăm Vạn Lư Trường Thành.
Trước khi đến Vạn Lư Trường Thành, phái đoàn Trung Quốc đă đưa chúng tôi
đi quanh một ṿng thành phố.
Bắc Kinh, thủ đô chính của Cộng Ḥa Trung Hoa và cũng là nơi trung tâm
quyền lực chính trị, kinh tế và văn hóa. Bắc Kinh c̣n là trung tâm chuyển
vận và thương măi thế giới. Chu vy của thành phố Bắc Kinh rộng với diện
tích 16,800 km vuông (6,487 square miles), dân số thành phố ở Bắc Kinh vào
khoảng 13.82 triệu người. Bao gồm người Hán, Măn Châu, người Mông Cổ và
người Hồi Giáo, cùng những sắc dân khác hợp lại. Thời tiết mùa mưa ở đây
thường bắt đầu từ tháng bảy đến tháng tám th́ chấm dứt mưa trong mỗi năm.
Muà hè thời tiết rất nóng và nhiều mưa. Trái lại Bắc Kinh vào mùa đông th́
rất lạnh, có tuyết và khô cạn.
Cô hướng dẫn viên cho biết, nếu muốn thăm viếng Bắc Kinh, nên đi vào tháng
năm, tháng chín hoặc tháng mười, mấy tháng này thời tiết rất đẹp và không
bị cơn nóng, hoặc lạnh hành hạ như những tháng khác hay những cơn mưa bất
chợt t́m đến khiến đường sá ướt át, không được sạch sẽ.
Bắc Kinh được tạo dựng lên vào khoảng năm trăm triệu năm về trước, lịch sử
của thành phố này có thể đi ngược về 3000 năm trăm trước và từ hậu bán thế
kỷ thứ 12. Đây là thủ đô có nhiều khác biệt về khuynh hướng chính trị nhất
trên thế giới gần 800 năm qua. Thành phố Bắc Kinh được cấu tạo nên bởi
nhiều yếu tố lịch sử và cho măi đến ngày hôm nay. Ngày nay lối kiến trúc
tân kỳ của thành phố đă tạo nên một Bắc Kinh có cả yếu tố cũ và hiện đại.
Thành phố ngày nay đă khởi sắc sau ngày Đặng Tiểu B́nh canh tân hóa, vất
bỏ đi chiếc áo cũ trên người, để khoát lên chiếc áo mới khác lạ màu mè hơn.
Kể từ lúc đó, đời sống người dân có phần cải thiện đôi chút, và các nhà
lănh đạo cũng đă thay đổi đường lối ngoại giao. Trên thực tế, họ đă mở cửa,
nới lỏng ṿng tay cải thiện quan hệ đối với thế giới bên ngoài, khiến cho
nhiều nước Tây Phương hứng khởi và yên tâm đến thăm viếng và kư kết trao
đổi văn hoá cũng như thương mại với nhau. Bắc Kinh có 3,550 di tích lịch
sử, những di tích chính như Vạn Lư Trường Thành, Cung điện, Vườn Địa Đàng,
Nhà thờ Đức Khổng Phu Tử, Mạnh Tử, Lăo Tử v.v...
Đi khắp Bắc Kinh đâu đâu cũng toàn là màu đỏ, cờ đỏ, sao đỏ, chữ đỏ rực
hẳn trên nền trời Trung Quốc, nhưng dân chúng với những màu áo quần vẫn
chưa được cải cách tân trang mấy. Tôi nhận thấy trên người mỗi một người
dân, đặc biệt lớp tuổi thanh thiếu nữ vẫn c̣n dư đọng lại cái màu sắc buồn,
già nua của những năm tháng trước, thời kỳ họ Mao. Chúng tôi dọ hỏi một
vài cô thông dịch viên lớp trẻ, và cũng là nhân viên của nhà nước thuộc sở
du lịch: Nếu so sánh giữa hai ông Mao Trạch Đông và Đặng Tiểu B́nh, ai là
vị lănh đạo được dân chúng mến chuộng? Kể cả ba cô chúng tôi đă thăm ḍ,
họ đều trả lời hầu như cùng một sách: ” Mao chủ Tịch có công thống nhất
đất nước, c̣n Đặng Tiểu B́nh có công canh tân hóa đem đất nước đến gần thế
giới hơn. Chúng tôi cũng có đề cập đến vụ Thiên An Môn, th́ họ chuyển đề
tài rất nhanh, dường như không ai muốn nói đến nữa. Tôi nghĩ, nếu cả hai
vị lănh đạo của Nhân Dân Trung Quốc đem lại cho người dân Trung Quốc cơm
no áo ấm, th́ có lẽ sẽ không có lư do ǵ để chê trách, tuy nhiên trong
ḷng mỗi người dân dù không dám nói ra sự thật, nhưng không ai mong muốn
sống dưới chế độ khắt nghiệt đó. Điều này chứng tỏ trong mấy năm gần đây,
có lẽ mọi người trong chúng ta đều nhớ đến vụ Thiên An Môn, không xa lắm,
vào năm 1989, trước sự chứng kiến của thế giới.
Quảng trường Thiên An Môn nằm trên đại lộ Trường An. Thiên An Môn nằm trên
khoảng đất rộng khá kể, rộng đến cả trăm mẫu. Quảng trường Thiên An Môn
được thành lập vào năm 1651, dưới thời nhà Thanh và năm 1958 thời kỳ Mao
Trạch Đông, ông đă cho mở rộng hơn. Cổng Thiên An Môn là cửa chính để vào
Thành nội và cũng là cung điện của các vị vua đời nhà Thanh và nhà Minh.
Cung điện này được gọi là Tử Cấm Thành (c̣n gọi là bức tường cấm, nếu
không phải trong ḍng vua chúa, người dân không được bén măng tới). Hiện
nay là khu bảo tàng viện dành cho du khách vào thăm viếng. Nơi đây mỗi
ngày, du khách trong nước cũng như khắp nơi đổ về xem đông đúc.
Quảng trường Thiên An Môn được cả thế giới biết đến sau cuộc biểu t́nh
ngày 3 tháng sáu, năm 1989 phong trào sinh viên, học sinh Bắc Kinh đ̣i dân
chủ hóa chế độ, bùng nổ mảnh liệt trên quảng trường Thiên An Môn, gây sự
chú ư trên toàn thế giới. Nhưng các lănh đạo Trung Quốc bất chấp mọi yêu
cầu của người dân, bất chấp dư luận đă hành xử lớp người tranh đấu gồm
sinh viên, học sinh bằng xe tăng và súng máy nă vào từ lực lượng quân đội
và công an, do Đặng Tiểu B́nh ra lệnh, tiêu diệt phong trào đ̣i dân chủ.
Máu của những người dân vô tội đă chảy ra nhuộm đỏ Thiên An Môn, nhuộm đỏ
ḷng người dân Trung Quốc. Đây cũng chưa hẳn là cuộc nổi dậy đầu tiên tại
Bắc Kinh, mà trước đây đă có nhiều vụ chống đối xảy ra tại Thiên An Môn.
Như vụ tưởng niệm Chu Ân Lai vào năm 1976, đă có những vụ xô xát giữa học
sinh và cảnh sát bằng bằng những viên gạch vụn hai bên đường. Lực lượng
cảnh sát đến tăng cường, đồng thời Vương Hồng Văn, phe “tả” với Giang
Thanh cũng ra lệnh cho cảnh vệ từ Nam Trung Hải tiến ra ngăn chận quần
chúng, không cho tiến đến gần lễ đài Thiên An Môn. Để rồi những tràng súng
trọng liên từ những nóc nhà hướng về phía người dân, đạn găm tua tủa xuống
mặt đường rộng lớn quảng trường Thiên An Môn. Người chết bị đạn và người
chết bị dẫm đạp lên nhau. Máu loang đổ xuống quảng trường thấm đỏ. Mặc dù
người dân ở đây không muốn nhắc nhở đến những cảnh tượng hăi hùng xảy ra ở
Thiên An Môn, nhưng tôi tin chắc rằng ba chữ Thiên An Môn đă khắc vào tâm
khảm của mỗi người dân tại Bắc Kinh nói riêng và Trung Quốc nói chung.
Thành phố Bắc Kinh đang sửa soạn tu bổ lại những thắng cảnh du khách
thường thăm viếng, chuẩn bị chào mừng Thế Vận Hội cho năm 2008. Bắc Kinh
muốn chứng tỏ cho thế giới biết về một Trung Hoa, nơi chứa đựng nhiều yếu
tố lịch sử nhất trải qua hàng ngàn trăm năm trước và cũng để chứng tỏ cho
thế giới biết Trung Quốc ngày nay, đă vươn ḿnh thức giấc sau giấc ngũ dài.
Trên đường đến vạn Lư Trường Thành là những ngọn đồi trọc. Hàng cây ven
đường cũng đă thay màu, lá rụng mất để lại màu vàng vơ dần theo mùa đông
sửa soạn trờ tới.
Nói đến lịch sử Trung Hoa, nói đến Bắc Kinh th́ phải nói đến Vạn Lư Trường
Thành, một di tích được nhắc nhở đến nhiều nhất. Cho dù bạn chưa đến Trung
Quốc, nhưng mấy chữ Vạn Lư Trường Thành không ai không được nghe qua. Vạn
Lư Trường Thành là một trong 8 di tích lịch sử nổi tiếng nhất Trung Quốc,
được khởi công xây dựng vào thời vua Tần Thủy Hoàng. Vạn Lư Trường Thành
bắt đầu từ hướng đông bên gịng sông Áp Lục, thuộc tỉnh Liêu Ninh, chạy từ
đông sang tây, có chiều dài 7,350 km, xuyên qua núi Tiên Sơn. Vạn Lư
Trường Thành c̣n được gọi là “Bức Tường Ngàn Dậm”. Thời gian xây cất để
hoàn tất mất khoảng 2007 năm. Vạn Lư Trường Thành bắt đầu xây vào thế kỷ
thứ 7 trước Thiên Chúa giáng sinh (BC). Phần đông bức tường được xây bao
bọc sườn núi, dưới đôi mắt nh́n xa ngàn dặm của vua Tần Thủy Hoàng, có vị
trí chiến lược để ngăn ngừa ngoại xâm. Một phần bức tường ở trong khu vực
Bắc Kinh có chiều dài 629km, vây quanh Kinh Đô cốt để bảo vệ thành phố Bắc
Kinh.
Đến tận nơi để được nh́n rơ tận tường bức tường lịch sử nằm trên những
triền núi cao trơ vơ, hiểm hóc này mới thấy khủng khiếp, hăi sợ quá tŕnh
xây cất từ ngàn xưa. Mặt thành cao chót ngót, từng bậc cấp được xây không
đều đặn, lúc thật ngắn và thấp, nhưng cũng có lúc thật rộng và cao, nên
leo chưa tới đỉnh đă mỏi nhừ đôi chân, phải cố gắng lắm mới leo lên tận
đỉnh núi. Dốc thành cheo leo, gồ ghề nên ngày xưa, Chủ tịch họ Mao đă biết
rất khó cho tất cả mọi người có thể leo lên tận đỉnh, ông đă ghi lại câu
bằng bút tự của ông trên tấm bảng :
“ Chưa leo lên tới đỉnh, chưa phải là hảo hán, anh hùng”.
Trong phái đoàn, chỉ có cô Ann Ackerman leo tận đỉnh. Ông Gary Dale Martin
đă cùng cô Hong Fu thách thức leo tận đỉnh với số tiền là 100 đôla, cuối
cùng cả hai đều thất vọng, v́ chỉ mới leo lên vài bậc cấp, hai người đă
cúi gập thở, rút người chịu thua. Tôi và H, cũng muốn thử sức đă cố gắng
leo gần tới đỉnh, và cũng đă ngừng lại khi chỉ c̣n vài bậc nữa th́ đến
đỉnh, nhưng đành ngồi nghỉ lại đó để c̣n lấy sức leo xuống. Trong phái
đoàn đă có người đến trước đây, biết rơ sức ḿnh nên không ai thèm để ư
câu câu thách thức của họ Mao thi đua làm hảo hán, nên đă cùng nhau kề vai
mỉm cười chụp những tấm h́nh. Riêng ông bà Dân biểu Istook, khá vui nhộn
đă mặc chiếc áo long bào của v́ vua và áo dài của cung nữ Trung Hoa,
nghiêng người chụp những tấm h́nh làm kỷ niệm.
Đứng quan sát, nh́n quanh một ṿng, không riêng ǵ tôi mà hầu như mọi
người đi chung cùng, dù có hay không thổ lộ ra những ư nghĩ, nhưng tôi
biết chắc rằng họ đều mang những ư nghĩ giống như tôi, vào thời tiền sử ấy,
mọi sự xây cất đều phải được dựng lên bởi những đôi tay bằng xương thịt
của con người, không được một mảnh sắt trong tay, hay dụng dụ máy móc như
thời đại văn minh hôm nay, làm thế nào để họ có thể mang lên núi cao ngót,
lởm chởm những tảng đá khổng lồ như thế để hoàn thành bức tường trước mặt,
quả là đáng để cúi đầu thán phục.
Bức tường đă đ̣i hỏi nhiều thời gian, tốn biết bao nhiêu xương máu và nước
mắt tủi nhục của người dân lành vô tội, sống dưới chế độ áp bức, độc tài
của những v́ vua luôn luôn nghĩ ḿnh là Thiên tử.
Vào năm 1987, cơ quan UNESCO đă công nhận Vạn Lư Trường Thành là một thắng
cảnh đẹp của thế giới.
Tôi hoàn toàn đồng ư.
(C̣n Tiếp)