Một thống kê của Bộ Lao Động vừa sắp hạng nghề Dược Sĩ đứng hạng
cao trong 5 nghề sáng giá nhất hiện nay và nhu cầu sẽ còn gia
tăng mạnh hơn trong những năm tới và dĩ nhiên thu nhập cũng rất
cao so với thời gian và công sức bỏ ra để học thành tài.
Nguyên nhân là con số các Dược Sĩ ra trường không đủ cung cấp
cho nhu cầu mỗi ngày càng nhiều trong khi con số Dược sĩ đang
hành nghề về hưu sẽ gia tăng và một số sẽ chỉ còn làm bán thời
gian để có thêm thời giờ với gia đình và thụ hưởng những công
lao đã để dành từ trước.
Ngoài nhu cầu phân phối dược phẩm tại các tiệm buôn lớn như
Walgreens, CVS, Wal Mart..người Dược sĩ còn phải đảm nhiệm thêm
nhiều trách nhiệm mới như hướng dẫn bệnh nhân dùng thuốc, phòng
bệnh, chủng ngừa các bệnh truyền nhiễm. Việc giáo dục quần chúng
về những phản ứng phụ cũng như các biến chứng ở một số dược phẩm
phần lớn do người Dược sĩ đảm nhiệm thay cho người Bác sĩ. Những
phản ứng giữa các loại thuốc ( interactions) cũng rất nguy hiểm
và người Dược sĩ có bổn phận phải nhắc nhở khách hàng khi dùng
thuốc.
BS David Mott, Đại Học Dược Wisconsin báo động “ sự thiếu hụt
Dược sĩ là một điều không thể tránh được và người Dược sĩ sẽ mỗi
ngày bận rộn thêm và không đủ thời giờ để hướng dẫn người bệnh
về cách xử dụng thuốc.” BS Mott đã làm một cuộc thăm dò dư luận
1470 Dược sĩ trên cả nước và báo cáo tại Đại Hội Dược sĩ tại San
Francisco vừa qua về những nhu cầu và khó khăn của nghành Dược
trước những nhu cầu sắp tới.
Khó khăn lớn nhất là con số các Dược sĩ trẻ ra trường mỗi ngày
càng thiếu hụt vì các trường Dược không đào tạo đủ nhân lực,
thiếu Giáo sư và con số sinh viên đủ điều kiện cũng ít chọn vì
nghành Dược không có vẻ hấp dẫn đối với người Mỹ và nhất là
những sắc tộc thiểu số như da đen, Mễ thường không thích nghành
Dược đòi hỏi một căn bản về hóa học và khoa học khá cao. Nhưng
đối với bản tính chăm chỉ, cẩn thận, tận tụy với nghề nghiệp của
người Á Đông thì nghành Dược rất thích hợp nên hiện nay con số
các sinh viên Ấn Độ, Việt Nam, Trung Hoa.. đăng ký vào các
trường Dược rất cao nên tại một vài trường đã có chính sách hạn
chế sinh viên gốc Á Đông để dành chỗ cho các sắc tộc khác, nhất
là những sinh viên biết nói tiếng Mễ vì nhu cầu của sắc dân đang
gia tăng mau nhất hiện nay..
Khác với nghành Bác sĩ Y khoa có chính sách thu nhận thêm một số
Bác sĩ “ nhập khẩu” từ bên ngoài như Ấn Độ, Trung Đông, Đông Âu,
Phi Châu goị là FMG, foreign medical graduate, còn nghành Dược
thì không có quy chế này nên rất thiếu Dược Sĩ từ bên ngoài vào
làm việc.
Nhu cầu về thuốc càng gia tăng với tuổi thọ của người dân Mỹ mỗi
lúc gia tăng và số lượng thuốc cũng nhiều hơn cũng như có thêm
nhiều loại thuốc Tây mới được tìm ra và bán trên thị trường nên
rất cần có thêm Dược sĩ để phân phối, quảng cáo cũng như hướng
dẫn cách xử dụng.
Những con số..
Từ năm 1990 đến năm 2000, thì tỷ lệ Dược sĩ đã thay đổi như sau
46 % là nữ giới so với trước đây là 31 % và trong số nữ Dược Sĩ
thì hơn 25 % làm việc bán thời gian và nam Dược sĩ thì 15 % cũng
làm việc bán thời gian. Có một số làm việc ở nhà cho các hãng
dược phòng phân phối qua thể thức order by mail, nghĩa là có thể
dùng máy điện toán hoặc đôi khi qua hệ thống Internet, E mail để
thi hành toa thuốc do Bác sĩ viết, đôi khi qua Internet !
Tỷ lệ Dược sĩ lớn tuổi cũng gia tăng thí dụ như 40 % nam Dược sĩ
và 10 % nữ Dược sĩ trên 55 tuổi và sẽ gia tăng trong những năm
tới vì con số Dược sĩ trẻ tuổi ra trường đang giảm vì thiếu sinh
viên đăng ký nhập học. Các thống kê cũng cho thấy là tuy các
Dược sĩ dù là làm việc bán thời gian hay toàn thời gian đều làm
ít giờ hơn trước đây nhưng thu nhập mỗi giời đã tăng 38% trong
vòng 10 năm qua.
Nhờ hiện tượng điện toán hóa, tự đông hóa cách phân phối thuốc
Tây gần như ở khắp nơi nên năng xuất của người Dược sĩ cũng tăng
cao hơn trước đây rất nhiều tuy rằng làm việc ít thời giờ hơn.
Ngoài ra nghành Dược còn xử dụng thêm khá nhiều những người phụ
tá goị là pharmacist assistant giúp cho việc phân phối thuốc dễ
dàng và mau lẹ hơn. Những người này thường chỉ cần được huấn
luyện một thời gian ngắn là có thể làm những công việc trước đây
của người Dược sĩ, ngày nay chỉ giữ nhiệm vụ kiểm chứng cũng như
liên lạc với Bác sĩ. Những người làm pharmacist assistant thường
là những sinh viên làm việc bán thời gian trong khi chuẩn bị
đăng ký vào một Đại Học Dược khoa.
Nhờ những tiến bộ của nghành điện toán cao kỹ nên nghành Dược –
đi xa hơn nghành Y rất sớm- nên 60% Dược sĩ cho biết là họ làm
việc hữu hiệu và thoải mái hơn trước đây rất nhiều, thí dụ như
refill bằng máy điện thoại tự động, dùng mã số bar coding, máy
đếm thuốc tự động.. giúp công việc an toàn hơn, dễ chịu hơn và
chính xác hơn, ít khi có sự nhầm lẫn.
Nghành Dược sĩ điều trị.
Một nhu cầu lớn trong tương lai là nghành Dược sĩ điều trị,
clinical pharmacist, nghĩa là những Dược sĩ làm việc ở bệnh viện
cùng với người Bác sĩ trong việc theo rõi cũng như hướng dẫn
bệnh nhân về cách dùng thuốc. Những bệnh nhân có bệnh mãn tính
như tim mạch, tiểu đường thường dùng nhiều loại thuốc khác nhau
và liều lượng cần phải được cân nhắc và thay đổi tùy theo tình
trạng bệnh lý và cần được người Dược sĩ theo rõi và cố vấn.
Vì thế hiện nay 19% thời gian của người Dược sĩ dùng để hướng
dẫn bệnh nhân, 16 % quản trị kinh tế tài chính và 13 % cho việc
phân phối thuốc, phần còn lại dành cho những công việc khác.
Nghành pha chế thuốc như ở Việt Nam trước đây gần như không còn
nữa..
Tuy những thay đổi kể trên làm cho một số Dược sĩ phải làm việc
nhiều hơn, bận rộn hơn nhưng đa số các Dược Sĩ đều mãn nguyện
với nghề nghiệp (job satisfaction ) khác với nghành Y đang gặp
khó khăn vì những thay đổi quy chế như managed care, PPO,
Medicaid, Medicare. Một thăm dò cho biết là 77% Dược Sĩ hài lòng
với công việc vào năm 2005 so với 66 % vào năm 2000. BS Mott cho
biết là hiện nay chỉ có 100 Đại Học Dưọoc khoa trên cả nước,
trung bình mỗi năm cho ra trường khoảng 100 Dược sĩ nên sẽ không
thể nào cung cấp đủ cho nhu cầu trong những năm tới sẽ lên rất
cao.
Nước Mỹ đang đi vào một chu kỳ kinh tế xã hội mới khi mà khối
người baby boomer bắt đầu đi vào thời kỳ hưu trí với những nhu
cầu về Y tế gia tăng mạnh, mang nhiều bệnh mãn tính hơn, dùng
nhiều thuốc hơn trong khi con số Dược Sĩ thì quá ít không đủ
cung cấp cho nhu cầu.
BS Vũ văn Dzi,MD.
