Hình tượng con ngựa trong văn hóa phương Đông và phương Tây | Báo Xuân 2014 | DanQuyen.com

  Trang nhất

  Xã Luận

  Đọc Báo Trong Nước

  Truyện Ngắn

  Kinh Tế

  Âm vang sử Việt

  Tin Thể Thao

  Y Học

  Tâm lý - Xã hội

  Công Nghệ

  Ẩm Thực

    Diễn Đàn Biển Đông

Phản đối mạnh mẽ mọi hoạt động xâm phạm chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa

    Hình Ảnh Quê Nhà - Video Clip

Phong Nha - Kẻ Bàng được UNESCO công nhận Khu dự trữ sinh quyển thế giới

    Tin Thế Giới

Quân đội Iran công bố quyết định bất ngờ sau tuyên bố tiến hành 'một tuần tấn công liên tục'

    Tin Việt Nam

Việt Nam - Thái Lan hướng tới mốc thương mại 50 tỷ USD

    Tin Cộng Đồng

Chưa ghi nhận thương vong về người Việt trong trận động đất ở Philippines

    Tin Hoa Kỳ

Mỹ cải tổ hệ thống hải quan, siết chặt quản lý hoạt động nhập khẩu

    Văn Nghệ

Tìm kiếm thực lực kế thừa cải lương

    Điện Ảnh

TP Hồ Chí Minh quyết tâm xây dựng 'Thành phố điện ảnh' qua liên hoan phim

    Âm Nhạc

Lizzo đáp trả cáo buộc 'nói xấu' Taylor Swift

    Văn Học

Nhà nghiên cứu sẽ bị cấm vô thời hạn nếu đạo văn, dùng dữ liệu giả

Thông Tin Tòa Soạn

Tổng biên tập:
Tiến Sĩ
Nguyễn Hữu Hoạt
Phụ Tá Tổng Biên Tập
Tiến Sĩ
Nhật Khánh Thy Nguyễn
Tổng Thư ký:
Quách Y Lành

Hình tượng con ngựa trong văn hóa phương Đông và phương Tây
Hình tượng con ngựa hiện diện từ sớm trong văn hóa Đông-Tây. Ngựa là một trong những loài vật được con người thuần hóa và sử dụng trong đời sống hàng ngày từ hơn 4000 năm trước. Ngựa (hay ngọ) là một trong 12 con giáp của văn hóa phương Đông, đồng thời cũng nằm trong số “lục súc” theo quan niệm của văn hóa một số nước. Nó cũng là biểu tượng cho sự trung thành, tận tụy, tài lộc, thành công, kiêu hãnh, tự do và thanh khiết. Đối với văn hóa phương Tây, ngựa gắn liền với nhiều biểu tượng thần thoại và gắn liền với hình ảnh Nhân Mã trong 12 cung Hoàng đạo. Hình ảnh con ngựa còn là chủ đề cho các môn nghệ thuật như hội họa, điêu khắc, thơ văn... Khi có chiến tranh, ngựa gắn liền với hình ảnh của các võ tướng, rất nhiều danh tướng từ cổ chí kim, từ Đông sang Tây khi được tái hiện, biết đến với hình ảnh đang cưỡi ngựa. Vào thời kỳ Trung Cổ, ở phương Tây và vùng cận Đông, ngựa gắn liền với chiến tranh, với hình ảnh của các kỵ sĩ, hiệp sĩ, chiến binh của miền thảo nguyên, đại mạc. Trong lịch sử, nhiều đội kỵ binh các nước du mục lừng danh trong lich sử như Mông Cổ, Ả rập, đã vượt hàng vạn dặm đất đai mệnh mông, núi non hiểm trở, từ nước này sang nước khác để xâm chiếm thuộc địa, khai phá các miền đất mới hay bảo vệ cho các hãng buôn. “Con đường tơ lụa” xưa kia một phần được định hình nhờ những dấu chân ngựa. Bốn con ngựa của Apocalypse trong thần thoại Kitô giáo là biểu tượng của sự chinh phục, chiến tranh, nạn đói và cái chết. Trong sách Khải Huyền, chúng được coi là dấu hiệu của “sự phán xét cuối cùng” trong “ngày tận thế”. Chúng có màu sắc khác nhau, lần lượt là trắng, đỏ, đen và xanh xám (hay xanh lá cây). Những con ngựa này đã trở thành nhân vật trung tâm trong thuyết mạt thế của đạo Kitô trong suốt thiên niên kỷ đầu hình thành tôn giáo này, được mọi người biết đến như nhà tiên tri của tự nhiên. Bốn con ngựa trong truyền thuyết Kitô giáo (Nguồn: plus.google.com) Thần thoại Hy Lạp không thể thiếu vắng hình ảnh của ngựa. Người phương Tây tin rằng con ngựa Pegasus trong thần thoại Hy Lạp cổ đại, sau khi giúp đỡ người anh hùng Hy Lạp Bellerophon đánh bại quái vật Chimera, đã được thần Zeus biến thành một chòm sao và cho nó một vị trí trên bầu trời. Trong số mười hai kỳ công của Heracles thì có đến hai kỳ công liên quan đến ngựa là mang về cho Erystheus đàn ngựa cái của Diomedes - vua trị vì xứ Thracia (những con ngựa này thích ăn thịt người) và dọn chuồng ngựa của Augeas trong vòng một ngày. Ngựa Pegasus trong thần thoại Hy Lạp (Nguồn: mr.wallpaper.com) Thần thoại Bắc Âu có con vật Kelpie là quái vật tới từ các con sông và hồ ở Scotland. Nó thường được gọi là ngựa nước (hà mã) bởi hình dáng bên ngoài trong giống một con ngựa bạch. Nhờ vẻ ngoài đẹp rạng rỡ mà Kelpie đánh lừa rất nhiều người, một khi cưỡi lên, nó sẽ đưa nạn nhân tới chỗ nước sâu và ăn thịt. Một dị bản khác của Kelpie là quái vật Glashtyn trên đảo Nykur, Ireland. Theo quan niệm cổ xưa phương Đông, ngựa là con vật có bản tính mau lẹ, hăng hái, sung mãn, được xếp dưới nguyên lý “dương” của tự nhiên và được coi là biểu trưng cho yếu tố “hỏa”. Một số nơi người ta dùng biểu tượng ngựa để tượng trưng cho mặt trời hoặc là vật hiến tế trong tín ngưỡng thờ thần Mặt Trời. Sự mau lẹ của con ngựa cùng với sức mạnh và năng lực có thể đi được chặng đường rất xa của nó khiến cho người ta gán cho nó những tên gọi như “Gió Tây”, “Chân Mau”, “Tia Chớp”, “Thiên Lý Mã”… Cư dân Hồi giáo ở Đông Nam Á cũng có tục thờ ngựa, coi ngựa là con vật linh thiêng. Chòm sao Nhân Mã của phương Tây được hình tượng hoá là người bắn cung nửa người nửa ngựa Sagittarius xuất hiện ở vòng cung thứ chín, trong khi đó cung Ngọ đứng vị trí thứ 6 trong mười hai cung của phương Đông. Từ con vật đời thường, với bản tính tốt đẹp, ngựa đã được con người thần thánh hóa, huyền thoại hóa thành hình tượng nghệ thuật, linh vật trong đời sống văn hoá tâm linh. Ngựa có ảnh hưởng sâu sắc đến văn hóa và phong tục của người Trung Quốc. Ngày mùng 6 tháng giêng âm lịch là thời điểm để những người chăn nuôi ngựa quan sát tiết trời mà dự đoán công việc của mình trong năm mới. Tục tế ngựa cũng xuất hiện từ khá sớm ở vùng Hoa Hạ. Bốn vị thần linh liên quan đến ngựa của Trung Quốc là Mã Tổ (thần tổ của loài ngựa), Tiên Mục (vị tiên dạy cho con người cách nuôi ngựa), Mã Xã (vị thần dạy cách cưỡi ngựa), Mã Bộ (thần bảo hộ cho ngựa). Người Trung Quốc từ xa xưa đã có sự nghiên cứu kỹ lưỡng về ngựa, thậm chí còn có sách mô tả cụ thể về cách chọn từng loại ngựa. Ở Triều Tiên và Hàn Quốc, ngựa thần Chollima (Thiên Lý Mã) có nhiều đặc điểm được mô tả giống với loài ngựa trắng Pegasus của thần thoại Hy Lạp, nhất là sở hữu đôi cánh sải rộng. Tương truyền, loài ngựa này xuất hiện lần đầu tiên vào khoảng thế kỷ thứ III trước công nguyên. Tương truyền, do con người thất bại trong việc thuần hóa loài ngựa siêu phàm này, chúng đã tự bay lên trời. Mãi cho đến khi sứ giả đích thân lên mời thì nó mới chịu quay về Trái Đất và chấp nhận bị thuần hóa. Ngày nay, nó trở thành biểu tượng cho sức mạnh và sự phát triển của các quốc gia này. Ở Phi Luật Tân còn có truyền thuyết về quái vật Tikbalang – “ngựa quỷ” trong tín ngưỡng dân gian. Con quỷ này có đầu và chân ngựa, cơ thể người và các chi rất dài. Chúng lẩn trốn trong rừng, đặc biệt rất hay cưỡng hiếp phụ nữ và để họ mang thai ngựa quỷ Tikbalang con. Trong Phật giáo Ấn Độ, ngựa Kan Tha Ka được miêu tả là "có chiều dài 18 thước và có chiều cao tương xứng". Loài vật này có lông màu trắng. Kan Tha Ka là con ngựa yêu quý của Đức Phật Siddhārtha Gautama. Con vật đặc biệt này đã trốn khỏi cung điện của gia đình Gautama khi ông quyết định trở thành nhà tu hành. Sau khi chết, Kan Tha Ka đã tái sinh thành học giả - người sau này có chuyến hành trình tu luyện đạt được sự giác ngộ. Tượng đài Thánh Gióng cưỡi ngựa sắt bay về trời trên đỉnh núi Sóc (Nguồn: baomoi.com) Ở Việt Nam, truyền thuyết Phù Đổng Thiên Vương cưỡi ngựa sắt vừa bay vừa phun lửa diệt giặc Ân thể hiện ý chí quật cường của người dân Việt trong kháng chiến chống giặc ngoại xâm bảo vệ non song đất nước. Đồ gốm cổ Việt Nam cũng trang trí những hình ngựa có cánh, được diễn tả trong tư thế đang bay trong không trung với khí thế hùng dũng, tự tin. Tử vi người Việt đánh giá những người sinh năm Ngọ thường có cá tính phóng khoáng, không căn cơ, có năng lực suy nghĩ độc lập và ít để bụng, không chần chừ do dự nhưng chính sự nhanh nhẹn đó lại cấu thành nên điểm yếu của họ là nóng vội và thiếu kiên nhẫn. Nhìn chung, ở cả phương Đông và phương Tây, hình tượng ngựa thường đại diện cho may mắn, điềm lành, hỷ sự, hanh thông, sức khỏe, khả năng tự chủ. Năm Giáp Ngọ được dự đoán là năm có nhiều khởi sắc, vận hội mới, là năm sẽ có nhiều chuyển biến quan trọng đối với những người biết tranh thủ thời cơ./. Lê Quang Thưởng
DanQuyen.com
Phản Hồi Của Độc Giả Về Bài Viết