Trang nhất
  Xã Luận
  Đọc Báo Trong Nước
  Truyện Ngắn
  Kinh Tế
  Âm vang sử Việt
  Tin Thể Thao
  Y Học
  Tâm lý - Xã hội
  Công Nghệ
  Ẩm Thực

    Diễn Đàn Biển Đông
Triều Tiên tiếp tục phóng tên lửa ra bờ biển phía Đông
    Hình Ảnh Quê Nhà - Video Clip
Sơn Đoòng đứng đầu danh sách 10 hang động tự nhiên kỳ vĩ nhất thế giới
    Tin Thế Giới
Tuyên bố bất ngờ của cựu cố vấn Lầu Năm Góc về thủ phạm phá đường ống Nord Stream
    Tin Việt Nam
Liên kết hợp tác phát triển du lịch vùng biên giới Việt Nam-Lào
    Tin Cộng Đồng
Các Vắc-xin Được Cập Nhật: Cách Thức Cập Nhật Biện Pháp Bảo Vệ Khỏi COVID vào Mùa Thu này
    Tin Hoa Kỳ
Người Mỹ tiệc tùng, lướt sóng bất chấp cơn bão quái vật
    Văn Nghệ
Vương miện Hoa hậu Hòa bình Việt Nam năm đầu tiên đã có chủ
    Điện Ảnh
Diễn viên Bình Minh gây choáng với ngoại hình xuống cấp trầm trọng, mặt đen nhẻm đi sự kiện
    Âm Nhạc
Ca sĩ Hà Lan Phương qua đời vì đột tử ở tuổi 48
    Văn Học
'Không quá ngạc nhiên khi điểm trúng tuyển đại học lên đến 29,95'

Thông Tin Tòa Soạn

Tổng biên tập:
Tiến Sĩ
Nguyễn Hữu Hoạt
Phụ Tá Tổng Biên Tập
Tiến Sĩ
Nhật Khánh Thy Nguyễn
Tổng Thư ký:
Quách Y Lành




   Văn Học
Những dòng thơ Quang Dũng
“Đường đi không gió lòng sao lạnh
Bụi vướng ngang đầu mong nhớ ai”

 


Image result for tây tiến


 

Chạy ngược dòng thời gian, dân tộc ta trải qua bao nhiêu cuộc chiến chống ngoại xâm. Vì không thể quên, nên chúng ta phải kể về cuộc chiến đấu hào hùng của dân tộc trong cuộc kháng Pháp, khi quân đội Việt Nam vừa thành lập, vũ khí hãy còn quá thô sơ, nhưng phải chống lại đạo quân viễn chinh kinh nghiệm và hùng mạnh. Mặc dầu sự chiến đấu khó khăn nhưng đã đem lại chiến thắng trong vinh quang, nhờ bởi sự hy sinh hào hùng của người lính. Sự trưởng thành của một đạo quân được nuôi dưỡng và động viên ở yếu tố tinh thần. Tinh thần là yếu tố quyết định trước tiên để đem lại mọi chiến thắng. Nhớ lại từ xưa, trên dòng sông Như Nguyệt vào mùa Xuân 1077, quân dân ta đã chận đứng cuộc tiến công của hàng chục vạn quân Tống. Chiến thắng sông Gianh quân ta đã đánh bại quân Chiêm do Nguyên soái Lý Thường Kiệt chỉ huy, thu hồi vùng đất Quảng Bình về cùng Đại Việt. Cận đại hơn nữa, chiến thắng Sông Lô năm 1947 đã đánh dấu sự chuyển mình quân đội và nhân dân Việt Nam, gây nên nổi kinh hoàng cho thực dân Pháp. Từ những giấc mơ Đại Việt của tuổi trẻ Việt Nam, trong đó Quang Dũng là một thành phần trong tuổi trẻ ấy. Cho nên, bài thơ Tây Tiến của tác giả Quang Dũng ra đời vào năm 1948 đáp ứng cho tình yêu lẫn tình nước. Là một thanh niên, một chiến sĩ cách mạng và một nhà thơ biết rung động trước tình yêu lứa đôi, nhưng không lãng quên bổn phận.

 

 Ở đó, trong giòng thơ trù của bài Tây Tiến, Quang Dũng thốt lên niềm nhớ nhung luyến tiếc khi rời xa chiến trường Tây Bắc:

 

Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi! 

Nhớ về rừng núi, nhớ chơi vơi 

Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi 

Mường Lát hoa về trong đêm hơi…

 

Điểm bắt đầu của “Tây Tiến” tác giả đã dựng nên tấm gương bất tử ở người lính chống Pháp. Tây Tiến là tên gọi của đoàn quân, được quy tụ bởi những thanh niên tràn đầy nhựa sống lớn lên từ kinh đô Thăng Long. Cũng chính tác giả Tây Tiến là vị Đại đội Trưởng của đoàn quân mang màu sắc rất vô cùng Việt Nam, khi được lệnh di chuyển đơn vị. Người chỉ huy Tây Tiến, nhớ núi nhớ rừng, nhớ đồng đội, nhớ về chiến trường xưa bằng bao cảm xúc, nên đã thôi thúc Quang Dũng viết lên:

 

Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi! 

Nhớ về rừng núi, nhớ chơi vơi 

 

Trong những cuộc hành quân tìm diệt địch về đêm ở Sài Khao, một làng nhỏ ngày nóng đêm lạnh,  đoàn quân Tây Tiến suốt ngày đêm mỏi mệt, phủ đầy sương gió trên vai người chiến binh. Bao nhiêu khó khăn cản trở trên đoạn đường gian khổ và hiểm nguy ấy, người chiến sĩ vẫn thấy thiên nhiên mơ mộng như “hoa” như “sương”, nhìn về “nhà ai Pha Luông mưa xa khơi”.

 

Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi

Mường Lát hoa về trong đêm hơi

Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm 

Heo hút cồn mây súng ngửi trời

Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống

Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi.

 

Mặc dầu gian khổ hiểm nguy và cái chết kề cận, nhưng người chiến sĩ Tây Tiến Quang Dũng vẫn hồn nhiên mơ mộng, khi bắt gặp hình bóng giai nhân lúc dừng quân bên quán ven đường. Cho dù người bán quán ăn mặc rách rưới, tả tơi. Nhưng sắc đẹp thùy mỵ, mặn mà mang vóc dáng của người con gái Hà thành vẫn ẩn hiện nơi cô. Từ cảm hứng ấy Quang Dũng đã viết lên: 




“Tôi khách qua đường trưa nắng gắt 

Nghỉ nhờ đây quán lệch tường xiêu 

Giàn mướp nghèo không hứa hẹn bao nhiêu 

Mùa gạo đắt, đường xa, thưa khách vắng...

... Em có một mình nhà hoang vắng quá 

Mảnh chăn đào em đắp có hoa thiêu 

Hàng của em chai lọ xác xơ nghèo 

Tôi nhìn lại, mảnh quần xưa đã vá 

Tôi chợt nhớ chúng ta không nhà cửa 

Em tản cư tôi là lính tiền phương 

Xa Hà Nội cùng nhau từ một thuở 

Lòng rưng rưng thương nhau qua dọc đường 

Tiền nước trả em rồi. Nắng gắt 

Đường xa xa mờ mờ núi và mây 

Hồn lính vương qua vài sợi tóc 

Tôi thương mà em đâu có hay”.

 

Quả là tuyệt tác, tác giả đã diễn tả hai nhân vật cùng một hoàn cảnh. Em tản cư, còn tôi là lính tiền phương. Cả 2 đều không có nhà. Em từ Hà Nội và tôi cũng thế, chúng ta “cùng xa Hà Nội từ một thuở”. Hòan cảnh đất nước chiến tranh em thì “mãnh quần xưa đã vá”, còn tôi: “nghỉ nhờ đây qua quán lệch tường xiêu”. Xét trên phương diện vật chất, Quang Dũng và cô hàng quán giống nhau, kẻ thì “quán lệch tường xiêu”, người thì “nghỉ nhờ đây”. Chúng ta không nhà không cửa, em rằng “chỉ một mình nhà hoang vắng quá/Mãnh chăn đào em đắp có hoa thêu”. Tất cả chỉ là hoàn cảnh chiến tranh do bọn Thực dân Pháp gây nên. Thế nhưng cho dù vật chất thiếu thốn, từ trái tim Quang Dũng đã nhận ra được sự réo gọi tình cảm lứa đôi, để từ đó ông đã bắt nối nhịp cầu cùng cô hàng quán: “Hồn lính vương qua vài sợi tóc/Tôi thương mà em đâu có hay.” Đây chính là mối tình đơn phương của người chiến sĩ Bộ đội Tây Tiến đối với cô hàng quán ven đường.

 

Trên góc văn chương và tầm nhìn văn học, sự đóng góp của Quang Dũng không nhiều, nhưng lượng và phẩm không thể phân chia ranh giới của giá trị dở hay. Chúng ta hãy cùng nhau đọc lại một số câu thơ tình tiêu biểu của Quang Dũng để đánh giá thứ vị trong chiếc chiếu văn chương của hôm qua, ngày nay và ngày sẽ tới:




“Đường đi không gió lòng sao lạnh

Bụi vướng ngang đầu mong nhớ ai”

 

Đường lên chiến khu Việt Bắc ôi thôi gian truân, chập chùng, núi rừng trùng điệp, gánh nặng ba lô và súng đạn trên vai không sờn lòng người chiến binh Tây Tiến. Nhưng bỏ lại tình yêu sau lưng, đã làm chạnh lòng và ray rứt Quang Dũng: 




“Thương nhớ ơ hờ thương nhớ ai

Sông xa từng lớp, lớp mưa dài

Mắt kia em có sầu cô quạnh

Khi chớm heo về một sớm mai‘

 

Hay




“Người đi mang nửa hồn đơn lẻ

Tôi về hoài vọng một đôi câu”.

 

Khác với những rung động tình cảm, Tây Tiến còn đưa ra một hình ảnh qua chiếc áo xiêm y, chiếc áo ngày xưa có màu sắc sặc sỡ dành cho lễ hội. Bên cạnh ấy tác giả còn diễn tả những nét tinh nghịch của người lính trẻ, nhưng không kém trữ tình và thơ mộng của những người con gái miền núi e ấp bên giòng nhạc Viên Chăn: 

 

Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa 

Kìa em xiêm áo tự bao giờ 

Khèn lên man điệu nàng e ấp 

Nhạc về Viên Chăn xây hồn thơ 

 

Sự trầm lặng của núi rừng đồng hành cùng những trầm mặc của người lính Tây Tiến, cho dù người lính mệt nhọc đến độ “không mọc tóc”. Thế nhưng, trong nhịp bước quân hành khi người chiến sĩ Tây Tiến dừng chân vẫn mơ về Hà Nội, nơi ấy đang cưu mang những người con gái có dáng mỹ kiều và toát lên mùi thơm da thịt. Đêm Tây Bắc không gian lãng đãng với “dòng nước lũ hoa đong đưa”, họ vẫn nhớ về Hà Nội:




Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm

 

Khi “quốc gia hưng vong” thì “thất phu hữu trách” điều ấy là trở thành hiển nhiên của mỗi công dân Việt Nam khi giặc Tàu, giặc Pháp xâm lấn nước ta. Tuy nhiên, chúng ta không thể phủ nhận lòng hy sinh và mất mát lớn lao của cuộc đời người lính trong tuổi hoa niên, lòng dũng cảm ấy cộng thêm sức chịu đựng bởi những thử thách của thiên nhiên hùng vĩ, đôi lúc cũng bị giới hạn bởi sức người:




Anh bạn dãi dầu không bước nữa

Gục bên súng mũ bỏ quên đời

 

Trên một cái nhìn khác, Tây Tiến không những khắc họa hình ảnh người lính Vệ Quốc Đoàn trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, mà còn là hình ảnh của những anh hùng đứng trước sự kì vĩ của một đất nước Việt Nam kì vĩ. Một đất nước tráng lệ đã nẩy sinh những con người bất tử luôn luôn vì tổ quốc. Ngay cả giòng sông Mã cũng đã gầm lên khúc độc hành, để tiếc thương:




Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành

 

Mọi cuộc chiến rồi cũng sẽ qua, thời gian và cỏ cây sẽ che lấp đi ngôi mộ của những chiến sĩ vô danh. Thế nhưng văn chương trong lòng văn học với sứ mệnh thiêng liêng phải viết và phải ghi, phải nhớ về hình ảnh của những người lính đã nằm xuống để bảo vệ tổ quốc, và phải dựng lên bức tường bất tử. Quang Dũng trong Tây Tiến tay trái cầm súng diệt thù, tay phải viết lên những áng văn chương bất hủ, dựng lên tượng hình như một nhân vật sống, ghi lại dấu ấn ngàn thu qua thi ca của ông. 

 

Thiên nhiên Tây Bắc là những đêm lạnh cắt da, sương mù che phủ, lam sơn chướng khí, ngày nắng đêm mưa, đêm nghe tiếng thác gầm đổ xuống nơi thượng nguồn. Nơi phát sinh những huyền bí núi rừng. Nhưng chính những khắc nghiệt của núi rừngTây Bắc, người đến khó ở, nhưng người đi lại khó quên. Do đó Chế Lan Viên đã đồng cảm với Quang Dũng nên đã viết thành thơ:

 

Tây Bắc ư? Có riêng gì Tây Bắc

Khi lòng ta đã hóa những con tàu

Khi tổ quốc bốn bề lên tiếng hát

Tâm hồn ta là Tây Bắc, chứ còn đâu.

 

Hoặc

 

Nhớ bản sương giăng, nhớ đèo mây phủ

Nơi nao qua lòng lại chẳng yêu thương

Khi ta ở chỉ là nơi đất ở

Khi ta đi đất đã hóa tâm hồn

(Thơ Chế Lan Viên)

 

Ở Quang Dũng, ta nhìn thấy tác giả đã thể hiện cái chết vinh quang của người chiến sĩ Tây Tiến, khí phách ngạo nghễ anh hùng. Với cách dụng văn như “chiến trường, viễn xứ, độc hành, áo bào”, tác giả đã gián tiếp cho biết mặt trận Tây Bắc người lính hy sinh quá nhiều không đủ chiếu để quàn thân, nên phải để nguyên”chiến bào” tức là y phục tiễn đưa người lính về với đất:




"Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất"

 

Thời gian đã đi qua, chiến tranh đã lìa xa đất nước, hình ảnh những người lính Pháp đầu hàng thua trận Điện Biên Phủ đã chấm dứt sau 80 năm đô hộ nước ta. Nhìn ảnh ấy chúng ta nhớ ơn những người chiến sĩ đã nằm xuống để đất nước ta được độc lập. Trong đó sự đóng góp của đoàn quân Tây Tiến là một thành phần không thể phủ nhận. Cho đến hôm nay, bài thơ Tây Tiến đã ra đời được 68 năm (1948). Mặc dầu với khoản thời gian hơn 6 thập niên, nhưng sức quyến rũ vẫn như ngày đầu khi đoàn quân Tây Tiến hành quân vùng rừng núi Tây Bắc. Bằng bút pháp tuyệt vời vô cùng lãng mạng, Quang Dũng đã diễn tả nỗi thống khổ của người lính, nhưng lại mang một hào khí sáng ngời khi chiến đấu. Bên cạnh hào khí ấy, người lính vẫn có nét hào hoa phong nhã. Quang Dũng và hơn hết người lính Tây Tiến Quang Dũng đã để cho chúng ta một gia tài vĩ đại trong nền văn học nước nhà./.




Tiến sỹ: Nguyễn Hữu Hoạt

 

DanQuyen.com
    Phản Hồi Của Độc Giả Về Bài Viết
Họ và Tên
Địa chỉ
Email
Tiêu đề
Nội dung
Gửi cho bạn bè Phản hồi

Các bài viết mới:
    'Không quá ngạc nhiên khi điểm trúng tuyển đại học lên đến 29,95' (20-09-2022)
    'Con rắn' cần lương xứng đáng để chống 'phong bì' (20-09-2022)
    Ngày mai 15/9, hàng loạt trường công bố điểm chuẩn đại học (14-09-2022)
    Nhà thơ Trần Quang Quý qua đời (10-09-2022)
    Campuchia thành lập khoa Việt Nam học tại Đại học Hoàng gia Phnom Penh (08-09-2022)
    Chưa có phương án xử lý trường Mầm non Ischool Ninh Thuận (06-09-2022)
    Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ: 'Giáo dục là chìa khóa hướng tới tương lai' (03-09-2022)
    Người duy nhất được đề nghị đạt chuẩn giáo sư ngành Luật năm 2022 là ai? (23-08-2022)
    Thủ khoa đặc biệt khiến hiệu trưởng phải 'khuỵu gối' trao bằng (18-08-2022)
    Bộ GD-ĐT khẳng định không bắt buộc kiểm tra trắc nghiệm môn Ngữ văn (18-08-2022)
    Cụ ông 90 tuổi gây dựng thư viện 12.500 đầu sách phục vụ trẻ nhỏ (06-08-2022)
    Sư thầy 'luyện' Ngữ văn miễn phí (21-07-2022)
    Hai thí sinh ở Hà Nội bỏ lỡ môn thi Ngữ Văn vì tin vào Google map (07-07-2022)
    9 học sinh tại Đồng Tháp bị 'giam' giấy báo dự thi THPT vì nợ học phí (05-07-2022)
    Hungary cấp 200 học bổng mỗi năm cho sinh viên Việt Nam (28-06-2022)
    Chân dung thầy chủ nhiệm lớp học 'siêu đẳng' với 100% học sinh vừa đỗ THPT chuyên ở Hà Nội (15-06-2022)
    Chủ tịch Quốc hội: 'Bạo lực tinh thần còn khủng khiếp hơn nỗi đau thể xác' (31-05-2022)
    Bộ trưởng GD&ĐT giải thích việc sách giáo khoa mới đắt gấp 2-3 lần (25-05-2022)
    Chia sẻ xúc động của vị giáo sư Toán học vừa nhận giải thưởng Tạ Quang Bửu (18-05-2022)
    Các đại học lo mất quyền tự chủ khi lọc ảo chung: Bộ GD&ĐT lên tiếng (11-05-2022)

Các bài viết cũ:
    Giới thiệu về cuốn sách Trục quay lịch sử (11-01-2017)
    Buôn sách, bán sách và tình yêu văn học (15-08-2016)
    'Túp lều bác Tom' - bản án của một người phụ nữ dành cho chế độ nô lệ Mỹ (20-07-2016)
    Xét lại hình tượng cô Tấm (08-07-2016)
    Một góc nhìn về nguồn gốc tiếng Việt (01-06-2016)
    Những bê bối tình ái tai tiếng nhất trong lịch sử văn học thế giới (08-05-2016)
    Thử lý giải hai 'nghịch lý' ở nàng Kiều (10-04-2016)
    Tiền bạc, của cải trong tục ngữ của người Việt (13-03-2016)
    Đẹp và buồn trong quan niệm thẩm mỹ của Yasunary Kawabata (20-02-2016)
    Di cảo thơ Xuân Diệu - tiếng thơ bi thương cho cuộc tình tan vỡ (03-02-2016)
    Thử lý giải hai 'nghịch lý' ở nàng Kiều (19-01-2016)
    Thép đã tôi thế đấy: Một cuốn sách, một số phận... (09-01-2016)
    Tô Hoài - giữa sự viết và hư vô (03-01-2016)
    Lời giải cho nghi án giới tính của 'ông hoàng thơ tình' Xuân Diệu (27-12-2015)
    Nghệ thuật miêu tả cái chết trong sử thi Mahabharata (16-12-2015)
    Đừng phê bình khi trình chưa có (05-12-2015)
    Sự thật phũ phàng về nhân vật Quan Vũ trong Tam quốc (23-11-2015)
    Chí Phèo, nhân vật bị khước từ (17-11-2015)
    'Những người khốn khổ' - sự vĩ đại của những cuộc đời giản dị... (03-11-2015)
    Suy ngẫm về những cuốn sách cấm (19-10-2015)
 
"Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam".

Chuyển Tiếng Việt


    Truyện Ngắn
Bỏ lại vệt nắng sau lưng


   Sự Kiện

Lời Di Chúc của Vua Trần Nhân Tôn





 

Copyright © 2010 DanQuyen.com - Cơ Quan Ngôn Luận Người Việt Hải Ngoại
Địa Chỉ Liên Lạc Thư Tín:
E-mail: danquyennews@aol.com
Lượt Truy Cập : 144365137.