|
|
Dưới thời chúa Nguyễn, tinh hoa những người thợ thủ công cả nước
được trưng tập trong hệ thống tượng cục nhằm từng bước xây dựng
xứ Đàng Trong cường thịnh. Trong đó, cục Tất tượng (sơn thếp) có
chức năng tổ chức, đảm trách sản xuất các dụng cụ dùng trong
nghi lễ, sinh hoạt, trang trí...
Các sản phẩm sơn mài có mặt khắp nơi trên đất Huế, từ
nội thất cung điện, đền đài, lăng tẩm, chùa miếu...; đến các vật
dụng trong dân gian hay các gia đ́nh quyền quư như: hoành phi,
câu đối, án thư, sạp tử... đều được điểm tô trang trọng.
Tất tượng thời phong kiến hiện không c̣n, nhưng |
 |
|
|
|
những kỹ thuật bí truyền hiện vẫn c̣n lưu giữ bởi lớp hậu nhân
cư dân làng Tiên Nộn - ngôi làng cách trung tâm thành phố khoảng
7km về phía Đông - Bắc.
Chất liệu chính để làm sơn mài là ván gỗ và nhựa lấy
từ vỏ cây sơn. Nhựa cây được cất giữ trong sải để lắng thành
nhiều lớp, mỗi lớp là một loại sơn. Từ sơn sống người thợ chế
thành sơn chín với hai màu nền căn bản: cánh gián và đen. Những
màu sắc này, các nguyên liệu khác như bột chu, vàng, được pha
chế thêm để trở nên những hợp chất cần thiết sử dụng trong trang
trí sơn thếp.
Sơn mài truyền thống Huế có thể chia thành ba loại:
sơn quang, sơn son thếp vàng và sơn mài đắp nổi. Gam màu cổ
truyền và căn bản của những tác phẩm sơn mài là cánh gián, đỏ,
đen, màu của vàng, bạc nguyên chất dưới dạng bột hay được dát
mỏng thành lá. Về sau, hệ màu này được bổ sung thêm sắc độ xanh,
xám, màu trắng vỏ trứng, màu hồng vỏ cua, vỏ trai, vỏ ốc...
Sau khi trải qua các công đoạn tạo vóc, vẽ tranh, tạo
màu, ủ khô, mài, đánh bóng... với một lượng thời gian không nhỏ,
tác phẩm sơn mài hoàn chỉnh ra đời, góp phần tô điểm cho ḍng
nghệ thuật Huế.
Nghề sơn mài, từ công dụng trang trí, làm đẹp sản
phẩm bằng gỗ cổ truyền, đến nay đă được ứng dụng trong nhiều
lĩnh vực trang trí nội thất, trở thành một ngành hội họa đặc thù
trên nền gỗ: tranh sơn mài hay các sản phẩm sơn mài mỹ nghệ đă
và đang là món quà lưu niệm không thể thiếu của du khách khi đến
Huế.
Theo Cinet |
|
