Trang nhất
  Xã Luận
  Đọc Báo Trong Nước
  Truyện Ngắn
  Kinh Tế
  Âm vang sử Việt
  Tin Thể Thao
  Y Học
  Tâm lý - Xã hội
  Công Nghệ
  Ẩm Thực

    Diễn Đàn Biển Đông
ASEAN bàn về Trung Đông, Biển Đông và Myanmar
    Hình Ảnh Quê Nhà - Video Clip
Ngắm những loài động vật quý hiếm sinh sống trong rừng Khánh Hòa
    Tin Thế Giới
Ukraine bổ nhiệm Bộ trưởng Quốc phòng mới
    Tin Việt Nam
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc tốt đẹp chuyến thăm cấp nhà nước tới New Zealand
    Tin Cộng Đồng
Lan tỏa giá trị tín ngưỡng Then nhóm ngôn ngữ Tày-Thái tại Lào
    Tin Hoa Kỳ
Mỹ chi 8,2 triệu USD chế tạo kính đặc biệt giúp phi công đối phó vụ nổ hạt nhân
    Văn Nghệ
Bản in Picasso bị đánh cắp 8 năm trước bất ngờ được tìm thấy
    Điện Ảnh
Bom tấn thu gần 24 tỷ đồng/ngày, một mình oanh tạc rạp Việt
    Âm Nhạc
Phương Mỹ Chi ra mắt MV về văn hóa đồng bào Khmer
    Văn Học
Olympic Tin học quốc tế năm 2026: Việt Nam trong nhóm 8 quốc gia dẫn đầu

Thông Tin Tòa Soạn

Tổng biên tập:
Tiến Sĩ
Nguyễn Hữu Hoạt
Phụ Tá Tổng Biên Tập
Tiến Sĩ
Nhật Khánh Thy Nguyễn
Tổng Thư ký:
Quách Y Lành
   Văn Nghệ
Đờn ca tài tử Nam bộ: một thế kỷ nội địa hoá và phổ thông hoá
Ngày 27.9, cuốn Hát bội, đờn ca tài tử và cải lương cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20 (Phương Nam Book & NXB Văn Hoá – Văn Nghệ TP.HCM, 2013) của Nguyễn Lê Tuyên – Nguyễn Đức Hiệp sẽ được phát hành.

 


Lấy ngày sinh của nữ nghệ sĩ balê Cléo de Mérode (27.9.1875 – 17.10.1966) làm cột mốc phát hành sách về nghệ thuật bản địa Việt tất phải có duyên cớ đặc biệt. Bởi nhờ điệu múa của nữ minh tinh này tại hội chợ thế giới Paris năm 1900 mà đờn ca tài tử Nam bộ mở được đường ra quốc tế từ rất sớm.

 


 

Đờn ca tài tử là đứa con nội sinh của văn hoá Nam bộ nửa cuối thế kỷ 19, được cho là kết quả cuộc hôn phối giữa nhã nhạc – nhạc tài tử cung Huế với âm nhạc dân gian – dân ca Trung bộ, Nam bộ.

 

Nếu nhã nhạc – nhạc tài tử cung Huế chuộng tính hàn lâm, thính phòng, với chủ đề thanh lịch, trang nghiêm, bay bướm… thì đờn ca tài tử Nam bộ lại chuộng yếu tố bình dân, trần trụi, đại chúng, với chủ đề thiên về nỗi lòng, sự giãi bày và tình cảm đời thường. Chơi đờn ca tài tử có thể ba, bốn, năm nhạc công, mà ít hơn hay nhiều hơn cũng chả sao; nhạc công có thể cởi trần, ngồi bờ ruộng, gốc cây và say sưa tuý luý! Ban đầu chỉ có đờn, thường song tấu, tam tấu và cả hoà tấu nhóm, sau kết hợp thêm ca nên gọi là “đờn ca”. Còn “tài tử” là từ chỉ những người có tài riêng, mà thường là về biểu diễn cổ nhạc, về văn hoá văn nghệ.

 

Các định nghĩa trong vài từ điển gần cùng thời như Đại Nam quấc âm tự vị (in năm 1895 và 1896) của Huình Tịnh Paulus Của, Hán – Việt từ điển giản yếu (thập niên 1930) của Đào Duy Anh, Việt Nam tự điển của hội Khai trí Tiến đức… đều định nghĩa xoay quanh “người có tài”. Trước đó, Nguyễn Du cũng viết “dập dìu tài tử giai nhân”, Nguyễn Công Trứ thì “tài tử với giai nhân tế ngộ nan”…

 

Nửa cuối thế kỷ 19, Nam bộ vẫn đất rộng người thưa, giang hồ tứ xứ đến đây gác kiếm làm ăn, nên âm nhạc cũng phải thoải mái, dễ dàng, bài bản cứng nhắc quá e không hợp. Hơn nữa, trong hành trình về phương Nam, bên cạnh việc mở đất và chung sống, đây cũng là cuộc chung đụng về văn hoá, tâm linh và cả tự tình, triết lý. Có vài sử liệu cho rằng đờn ca tài tử do các nhạc sư gốc Trung kỳ sáng tạo nên hồi cuối thế kỷ 19, với mục đích chơi cho hợp bối cảnh sống mới. Họ gồm Nguyễn Quang Đại (tức Ba Đợi, một quan về âm nhạc của triều Nguyễn), Lê Tài Khị (tức Nhạc Khị) và Trần Quang Quờn (tức thầy ký Quờn).

 

Theo GS.TS Trần Văn Khê, đờn ca tài tử Nam bộ đã được giới thiệu với UNESCO từ những năm đầu thập niên 1960. Chính UNESCO Collection đã phát hành đĩa nhạc theo thể loại đờn ca tài tử Nam bộ, gồm 11 bài, với tựa Viet Nam – Traditions of the South… Cuốn sách Hát bội, đờn ca tài tử và cải lương cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20 cũng đã chỉ ra cho thấy loại hình âm nhạc đại chúng này đã thu hút người Pháp từ đầu thế kỷ 20. Ngay tại hội chợ thế giới Paris năm 1900, lúc tài tử Nguyễn Tống Triều cùng ban nhạc tài tử được mời sang biểu diễn và hoà tấu cho Cléo de Mérode múa, nhà nhạc học Julien Tiersot đã ký âm Vũ khúc Đông Dương – được xem là bản ký âm đầu tiên của đờn ca tài tử trên năm dòng kẻ theo kỹ thuật thanh nhạc Tây phương. Chính sự kiện này đã thu hút vài nhà soạn nhạc lớn, ví dụ Claude Debussy (1862 – 1918), người có nhiều tác phẩm chịu ảnh hưởng bởi hát bội, đờn ca tài tử.

 

Nếu mọi việc suôn sẻ, đầu tháng 12 tới UNESCO sẽ công nhận đờn ca tài tử là di sản văn hoá phi vật thể nhân loại. Vậy là sau hơn một thế kỷ nội sinh và phát triển, chính việc phổ thông hoá nhạc bác học, hàn lâm mà đờn ca tài tử phổ biến rộng rãi trong đời sống bình dân của người Nam bộ.
DanQuyen.com
    Phản Hồi Của Độc Giả Về Bài Viết
Họ và Tên
Địa chỉ
Email
Tiêu đề
Nội dung
Gửi cho bạn bè Phản hồi
Các bài viết mới:
    Bản in Picasso bị đánh cắp 8 năm trước bất ngờ được tìm thấy (15-08-2026)
    'Nam thần trăm tỷ' từng là võ sĩ Taekwondo, gây chú ý ở show 'Anh trai' (12-07-2026)
    Tìm kiếm thực lực kế thừa cải lương (20-05-2026)
    Ca sĩ Miu Lê bị điều tra liên quan ma túy ở Hải Phòng (11-05-2026)
    Miss World 2026 sẽ tổ chức tại Việt Nam (25-03-2026)
    Những 'đóa hoa nghệ thuật' (07-03-2026)
    Bộ Văn hóa nhắc nhở MC Quyền Linh, Doãn Quốc Đam (17-07-2025)
    Trịnh Kim Chi tốt nghiệp thạc sĩ ở tuổi 54 (17-06-2025)
    Thanh Thủy trở thành một trong những 'Hoa hậu đẹp nhất thế giới' năm 2024 (19-05-2025)
    Các ông lớn họp khẩn vì Tổng thống Trump (12-05-2025)
    Tóc Tiên giành ngôi quán quân Chị đẹp đạp gió mùa 2 (25-01-2025)
    Bộ Văn hóa vinh danh 'Anh trai vượt ngàn chông gai', 'Anh trai say hi' (11-01-2025)
    Tổng Bí thư Tô Lâm: Văn nghệ sĩ phải đập cùng nhịp đập trái tim của Tổ quốc (30-12-2024)
    Hành trình lưu giữ và lan tỏa giá trị truyền thống của Hoa hậu Quốc gia Việt Nam (30-12-2024)
    Đại tá, NSND Tự Long được bổ nhiệm làm Giám đốc Nhà hát Chèo Quân đội (30-12-2024)
    Á hậu Bùi Thu Thủy đại diện Việt Nam dự thi Miss Tourism World 2024 (29-12-2024)
    Nhà sản xuất show 'Anh trai vượt ngàn chông gai' phải giải trình (23-12-2024)
    Độc đáo 2 vợ chồng trẻ từ Hà Nội vào Đà Lạt chinh phục đường chạy 155 km (22-11-2024)
    Biến rác thành tác phẩm nghệ thuật (17-11-2024)
    Hồng Nhung, Ngọc Hân xem tranh của các họa sĩ Hồng Kông (13-10-2024)
Các bài viết cũ:
    50 năm “nhạc Trẻ” (từ 1963 ở SàiGòn) và Kỷ Niệm 18 năm Tạp Chí Trẻ  (18-09-2013)
    Những câu chuyện hấp dẫn về nữ nghệ sĩ xinh đẹp và đa tài Thanh Lan (kỳ cuối) (18-09-2013)
    Những câu chuyện hấp dẫn về nữ nghệ sĩ xinh đẹp và đa tài Thanh Lan (kỳ 1) (14-09-2013)
    Tiếng hát Tóc Tiên: Gọi Vầng Trăng Cũ Sáng Cho Hồn Vui (12-09-2013)
    Katy Perry và Lady Gaga: “Cuộc đua” kỳ thú (09-09-2013)
    Lana Del Rey: Nàng Lolita lạc trong khu ổ chuột (02-09-2013)
    'Đàm Vĩnh Hưng mượn khán giả làm rào chắn' (29-08-2013)
    Ai được như ông Nguyễn Ánh 9? (26-08-2013)
    Ballet Cô bé Lọ Lem: hài hước và duyên dáng (24-08-2013)
    Cô gái nhỏ dũng mãnh của nhạc Việt (20-08-2013)
    "Quê hương" của Phù Nam (15-08-2013)
    Đâu dễ khép cửa tránh giao tiếp với đời (14-08-2013)
    Siu Black hát giữa vòng vây giang hồ (13-08-2013)
    Đừng làm bé gái Phương Mỹ Chi hoang mang (09-08-2013)
    Thèm nhất là cảm giác bình yên… (06-08-2013)
    Làm phê bình, nhất thiết phải có tấm lòng (05-08-2013)
    Nghệ thuật nản chí (03-08-2013)
    Khát vọng của Nguyễn Á (31-07-2013)
    Mỹ Tâm giành suất dự tranh giải MTV EMA 2013 khu vực (29-07-2013)
    Siu Black vỡ nợ: Người bạn cuối cùng Phương Thanh kiệt sức? (28-07-2013)
 
"Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam".

Chuyển Tiếng Việt


    Truyện Ngắn
Bà Nội Và...


   Sự Kiện

Lời Di Chúc của Vua Trần Nhân Tôn

 
Copyright © 2010 DanQuyen.com - Cơ Quan Ngôn Luận Người Việt Hải Ngoại
Địa Chỉ Liên Lạc Thư Tín:
E-mail: danquyennews@aol.com
Lượt Truy Cập : 182685059.