Trang nhất
  Xã Luận
  Đọc Báo Trong Nước
  Truyện Ngắn
  Kinh Tế
  Âm vang sử Việt
  Tin Thể Thao
  Y Học
  Tâm lý - Xã hội
  Công Nghệ
  Ẩm Thực

    Diễn Đàn Biển Đông
Phản đối mạnh mẽ mọi hoạt động xâm phạm chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa
    Hình Ảnh Quê Nhà - Video Clip
Giỗ Tổ Hùng Vương 2026: Tăng tính liên kết vùng và lan tỏa văn hóa cơ sở
    Tin Thế Giới
Tàu hàng Thái Lan 'bị tấn công khi đang di chuyển qua Eo biển Hormuz'
    Tin Việt Nam
Việt Nam phản đối hành vi sử dụng vũ lực tấn công vào các quốc gia có chủ quyền
    Tin Cộng Đồng
Lễ hội Xuân hồng lan tỏa tinh thần nhân ái, sẻ chia yêu thương
    Tin Hoa Kỳ
Ông Trump thu hồi quy chế miễn thuế cho Đại học Harvard
    Văn Nghệ
Những 'đóa hoa nghệ thuật'
    Điện Ảnh
'Khổng Tước' mê hoặc khán giả Hà Nội trong đêm công diễn đầu tiên
    Âm Nhạc
Thiết tha tình quan họ
    Văn Học
Bộ GD&ĐT sẽ sửa sách giáo khoa sau sáp nhập, nhưng không phải năm nay

Thông Tin Tòa Soạn

Tổng biên tập:
Tiến Sĩ
Nguyễn Hữu Hoạt
Phụ Tá Tổng Biên Tập
Tiến Sĩ
Nhật Khánh Thy Nguyễn
Tổng Thư ký:
Quách Y Lành
   Tin Thế Giới
Nhật Bản và quá trình "cắt đứt" đau đớn với Trung Quốc
Đối với Nhật Bản, cách ly khỏi Trung Quốc là một quyết định đau đớn, bởi hầu như tất cả những giá trị văn hóa của họ đều xuất nguồn từ Trung Quốc.

 


LTS:Trong bài viết dưới đây, tác giả David Pilling đã đi vào những khía cạnh phức tạp trong quá trình trở nên khác biệt của đất nước Nhật Bản.

 

Cách đây hơn 100 năm, ngày 16/3/1885, tờ Jiji Shimpo (Thời sự tân báo) của Nhật đăng tải bài xã luận "Thoát Á" mà hiện nay nhiều người cho rằng do Yukichi Fukuzawa, đỉnh cao trí tuệ của phong trào cải cách thế kỷ 19 với cao trào là thời kỳ Minh Trị Duy Tân, viết. Bài xã luận cho rằng không thể để Nhật Bản bị nền phong kiến Trung Hoa và Hàn Quốc làm cho trì trệ, và nên "thoát khỏi vòng tư tưởng của các quốc gia châu Á mà gia nhập với các quốc gia văn minh phương Tây."

 

Việc Nhật Bản "đoạn tuyệt" với Trung Quốc (thời gian sau này thậm chí Nhật còn đưa quân sang xâm lược Trung Quốc) là một câu chuyện đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh hiện nay. Căng thẳng giữa hai quốc gia hiện đang ở mức hết sức nghiêm trọng. Lãnh đạo hai nước cũng đã bắt đầu bóng gió so sánh hiện tại với các năm 1914 và 1939, thời điểm mà cả thế giới đang đứng trên bờ vực chiến tranh.

 

Nguồn cơn chính của sự thù địch này là hành động xâm lược Trung Quốc trong những năm 1930 và 1940 - đây là một nỗ lực bất thành của Nhật nhằm thuộc địa hóa "quốc gia trung tâm ở dưới gầm trời" đã làm thiệt mạng hàng triệu người. Mối hiềm khích này cũng xuất nguồn từ năm 1895, khi Nhật Bản và Trung Quốc tham gia vào một cuộc chiến tranh ngắn, qua đó Nhật thôn tính một phần lãnh thổ Trung Quốc, gồm cả Đài Loan, và tuyên bố chủ quyền trên quần đảo Senkaku (Trung Quốc gọi là Điếu Ngư), vốn là tâm điểm trong cuộc tranh cãi lãnh thổ ngày nay.





Mối quan hệ Nhật Bản và TQ gần đây càng trở nên căng thẳng sau những xung đột tại Hoa Đông. Ảnh: BBC

 

Tuy nhiên, còn một lý do tế nhị khó thấy khác, khởi nguồn từ quá khứ còn xa hơn nữa, khi Nhật cắt đứt mối liên hệ về mặt lý trí với Trung Quốc và chuyên tâm vào nỗ lực hiện đại hóa, Âu hóa quốc gia của mình.

Trung Quốc từng được coi là cội nguồn trí tuệ của Nhật Bản, một quần đảo cô lập nằm nhỏ nhoi như một dấu ngoặc lửng ở rìa phía đông của khu vực giao lưu giữa Á - Âu rộng lớn. Kyoto, thủ phủ chính trị của Nhật Bản trong suốt một ngàn năm được thành lập từ thế kỷ thứ 8, là một bản sao hoàn hảo của kinh đô Trường An triều nhà Đường. Nhiều thi phẩm lớn của Nhật Bản được viết tại Trung Quốc. Chỉ phụ nữ mới viết chữ chú âm kana - vào thế kỷ XXI, một cung nữ trong triều đình đã viết Truyền thuyết về Genji, tác phẩm được coi là cuốn tiểu thuyết đầu tiên trên thế giới. Đối với nam giới, học đồng nghĩa với việc học ở Trung Quốc.

 

Nhưng trong các thế kỷ tiếp theo, sự uy nghi của nền văn minh Trung Quốc dần dần suy yếu, đặc biệt kể từ năm 1644 khi triều Minh sụp đổ và nhà Hán bị nước ngoài kiểm soát. Sự kiện này ở Trung Quốc trùng hợp với giai đoạn đầu của chế độ Mạc phủ Tokugawa (1600-1868); khi đó các tướng lĩnh cai trị đang tìm cách bảo vệ nhà nước Nhật - và bản thân họ - khỏi tầm ảnh hưởng của ngoại bang, trong đó có Trung Quốc.

 

Với quyết tâm bảo vệ nền tự chủ đồng thời ý thức được các hệ tư tưởng trái chiều nhau, Mạc phủ đã ra lệnh cấm người dân Nhật Bản ra khỏi nước ngoài (người phạm tội sẽ bị xử tử). Các thương nhân Trung Quốc hầu như bị hạn chế sinh hoạt trong một khu phố người Trung Quốc trong thành phố Nagasaki.

 

Đối với Nhật Bản, cách ly khỏi Trung Quốc là một quyết định đau đớn, bởi hầu như tất cả những giá trị văn hóa của họ đều xuất nguồn từ Trung Quốc, từ truyền thống trồng lúa nước, chữ viết, các quan điểm Khổng giáo về trật tự quân thần và gia đình, cho đến các kỹ thuật sử dụng đồng và sắt. Theo nhà sử học George Sansom, đạo Phật, vốn cũng được truyền qua Nhật từ Trung Quốc (dù rằng Ấn Độ mới là quê hương của tôn giáo này), là "một con chim lớn kỳ diệu, bay qua đại dương trên đôi cánh mạnh mẽ, mang tới cho Nhật Bản tất cả những nhân tố của một đời sống mới - một nền đạo đức mới, kiến thức về tất cả các lĩnh vực: văn học, nghệ thuật, nghề nghiệp, và các tư tưởng siêu hình tinh tế vốn chưa từng xuất hiện trong truyền thống bản địa."

 

Trong thời kỳ cai trị của chế độ Mạc phủ Tokugawa, các học giả ở hệ thống trường Quốc học (kokugaku) đã nỗ lực làm sống lại tinh thần dân tộc và nới lỏng dần những ảnh hưởng của Trung Quốc. Những tư tưởng này càng được củng cố thêm sau cuộc chiến tranh Nha phiến giai đoạn 1839 - 1842, trong đó chỉ một số lượng ít ỏi các chiến hạm của Anh quốc cũng đủ sức làm "bẽ mặt" nền văn minh vĩ đại của "quốc gia trung tâm dưới gầm trời". Trung Quốc đứng trước nguy cơ bị "băm nát như quả dưa hấu".

 

Để tránh gặp phải số phận tương tự, Nhật Bản sẽ phải tiếp nhận nền văn minh phương tây và đoạn tuyệt với nguồn gốc châu Á của mình. Các học giả Kokugaku tìm về những giá trị kinh điển tiền phong kiến của Nhật Bản trước kia, thời kỳ được coi là "giai đoạn vàng" về văn học và triết học. Họ coi trọng sự thuần khiết của văn thơ Nhật Bản; khác với các hình thức văn chương kinh điển của Trung Quốc, văn thơ Nhật Bản chan hòa những hình ảnh của tự nhiên và tụng ca những cảm xúc thuần khiết.

 

Những ý tưởng đó vẫn còn vang vọng tới tận ngày nay. Shintaro Ishihara, cựu thống đốc thành phố Tokyo năm 2012 từng lên kế hoạch mua và phát triển quần đảo Senkaku/Điếu Ngư, gây ra tình trạng chia rẽ trong quan hệ Trung - Nhật hiện nay, từng có lần tự hào nói với tôi rằng Nhật Bản có một nền văn chương độc đáo. Ông cho hay, tiểu thuyết gia Andre Malraux từng có lần trực tiếp nói với ông rằng người Nhật là "dân tộc duy nhất có thể nắm bắt được cõi vĩnh hằng chỉ trong tích tắc." Với cái nháy máy tinh ranh theo phong cách đặc biệt của mình, Ishihara nói tiếp: "Haiku là thể thơ ngắn nhất trên thế giới, và không phải người Trung Quốc, mà chính là người Nhật đã tạo ra nó."

 

Ngày nay, nhiều đặc điểm được coi là tiêu biểu cho Nhật Bản xuất phát từ giai đoạn cách ly với Trung Quốc này. Ian Buruma, một học giả xuất sắc về Trung Quốc và Nhật Bản, nói với tôi: "Khi kiến thức của người Nhật Bản phát triển lên, họ bắt đầu nhận ra rằng Trung Quốc không phải là trung tâm của thế giới, và họ cũng dần nhận ra những điểm yếu của Trung Quốc. Vì vậy mà họ nghĩ, 'chúng ta nên bắt tay vào xác định vị trí của mình đi thôi.'"

 

Tương tự, Buruma nói, phần lớn những nét được coi là độc đáo của Nhật Bản thực ra đều là tư tưởng hiện đại. Ông nói: "Những người theo chủ nghĩa dân tộc cực đoan cho rằng nền văn hóa Nhật Bản không có dây mơ rễ má gì với Trung Quốc, nhưng thực ra đó chỉ là một cách nghĩ mang tính tự vệ mà thôi."

 

(Còn tiếp)
DanQuyen.com
    Phản Hồi Của Độc Giả Về Bài Viết
Họ và Tên
Địa chỉ
Email
Tiêu đề
Nội dung
Gửi cho bạn bè Phản hồi
Các bài viết mới:
    Tàu hàng Thái Lan 'bị tấn công khi đang di chuyển qua Eo biển Hormuz' (11-03-2026)
    Xung đột Trung Đông - cú thử lửa mới đối với ngành bán dẫn toàn cầu (11-03-2026)
    Iran cáo buộc ông Trump liên quan dầu mỏ, lần đầu lên tiếng vụ Thổ Nhĩ Kỳ, Cyprus, Azerbaijan bị nhắm mục tiêu (09-03-2026)
    Những gương mặt tiềm năng cho vị trí Lãnh tụ tối cao Iran (08-03-2026)
    Mỹ điều 'sát thủ drone' Merops tới Trung Đông, dùng chiêu 'gậy ông đập lưng ông' từ kinh nghiệm Ukraine (08-03-2026)
    Iran khẳng định không có kế hoạch đóng eo biển Hormuz (07-03-2026)
    Xung đột tại Trung Đông: Ghi nhận hàng chục tiếng nổ lớn tại Tel Aviv (06-03-2026)
    Washington Post: Nga cung cấp tin tình báo giúp Iran nhắm trúng mục tiêu Mỹ (06-03-2026)
    Cá cược chiến tranh: Lợi nhuận khủng từ cuộc tấn công Iran gây tranh cãi ở Mỹ (06-03-2026)
    Ba Lan thông báo 'đóng cửa' tạm thời không phận miền Đông (11-09-2025)
    Nga mở hành lang vận chuyển mới, thách thức ảnh hưởng của phương Tây (11-09-2025)
    Phó Tổng thống Mỹ: Nga yêu cầu thêm 6.000 km2 lãnh thổ để chấm dứt xung đột với Ukraine (11-09-2025)
    Ông Vance tuyên bố sẵn sàng lãnh đạo nước Mỹ trong trường hợp 'thảm kịch' (29-08-2025)
    Thủ tướng Thái Lan bị phế truất (29-08-2025)
    Tổng thống Mỹ Donald Trump chặn gói viện trợ nước ngoài 5 tỷ USD (29-08-2025)
    Italia bắt giữ một nghi phạm người Ukraine trong vụ phá hoại Nord Stream (21-08-2025)
    Ukraine hứng chịu đợt tấn công kỷ lục bằng tên lửa và UAV, nhà máy Mỹ cũng chịu chung số phận (21-08-2025)
    Bắt giữ nghi phạm trong vụ nổ đường ống Dòng chảy phương Bắc (21-08-2025)
    Chiến trường có thể định đoạt hòa bình Ukraine (21-08-2025)
    Tổng thống Donald Trump lên đường đến Alaska, chuẩn bị gặp Tổng thống Putin (15-08-2025)
Các bài viết cũ:
    Tháng 4 "nóng" trên chính trường Thái Lan (01-04-2014)
    Nhật Bản nới lỏng lệnh cấm xuất khẩu vũ khí (01-04-2014)
    Vì sao CIA, NSA bó tay trước Vladimir Putin? (01-04-2014)
    Đe dọa bủa vây Thủ tướng Thái (31-03-2014)
    Mỹ vừa "xoay trục" sang Châu Á lại tất tả xoay về Châu Âu (31-03-2014)
    Con bài đất hiếm của Trung Quốc mất tác dụng (31-03-2014)
    Thủ tướng Úc: MH370 đã rơi tại Nam Ấn Độ Dương (31-03-2014)
    Crimea và Kosovo: Một câu chuyện, hai cái kết (31-03-2014)
    Cuộc khủng hoảng tại Ukraine: Thế bí của các “ông lớn” (30-03-2014)
    Xuất hiện lối thoát cho cuộc khủng hoảng Nga-phươngTây (30-03-2014)
    Malaysia: "Người TQ đừng nghĩ chỉ mình họ mất người thân" (30-03-2014)
    Vì sao Đức muốn Chủ tịch Trung Quốc tránh xa đài tưởng niệm người Do Thái? (30-03-2014)
    Nga-NATO đối đầu, Trung Quốc ngư ông đắc lợi (28-03-2014)
    Đức sẽ không để Bắc Kinh lôi kéo vào giữa tranh cãi Trung - Nhật (28-03-2014)
    "Sư tử là loài ăn thịt, giống Trung Quốc đối với các nước khác" (28-03-2014)
    Putin - Obama điện đàm về Ukraine (28-03-2014)
    Vì sao Snowden 'khen' Tổng thống Obama? (28-03-2014)
    Malaysia trong cơn khủng hoảng niềm tin vì MH370 (28-03-2014)
    TQ và Nga, ai khiến cho Mỹ "đau đầu" hơn? (28-03-2014)
    Biển Đông: Manila thẳng tay ra đòn với Trung Quốc (28-03-2014)
 
"Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam".

Chuyển Tiếng Việt


    Truyện Ngắn
Nắng xuân


   Sự Kiện

Lời Di Chúc của Vua Trần Nhân Tôn

 
Copyright © 2010 DanQuyen.com - Cơ Quan Ngôn Luận Người Việt Hải Ngoại
Địa Chỉ Liên Lạc Thư Tín:
E-mail: danquyennews@aol.com
Lượt Truy Cập : 170944055.