Suy ngẫm về hai chữ Ngã trong đạo Phật | Tâm lý - Xã hội | DanQuyen.com - Cơ Quan Ngôn Luận Người Việt Hải Ngoại

  Trang nhất

  Xã Luận

  Đọc Báo Trong Nước

  Truyện Ngắn

  Kinh Tế

  Âm vang sử Việt

  Tin Thể Thao

  Y Học

  Tâm lý - Xã hội

  Công Nghệ

  Ẩm Thực

    Diễn Đàn Biển Đông

Phản đối mạnh mẽ mọi hoạt động xâm phạm chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa

    Hình Ảnh Quê Nhà - Video Clip

Giỗ Tổ Hùng Vương 2026: Tăng tính liên kết vùng và lan tỏa văn hóa cơ sở

    Tin Thế Giới

Iran cáo buộc ông Trump liên quan dầu mỏ, lần đầu lên tiếng vụ Thổ Nhĩ Kỳ, Cyprus, Azerbaijan bị nhắm mục tiêu

    Tin Việt Nam

Việt Nam phản đối hành vi sử dụng vũ lực tấn công vào các quốc gia có chủ quyền

    Tin Cộng Đồng

NATIONAL ASIAN PACIFIC CENTER ON AGING

    Tin Hoa Kỳ

Ông Trump thu hồi quy chế miễn thuế cho Đại học Harvard

    Văn Nghệ

Những 'đóa hoa nghệ thuật'

    Điện Ảnh

'Khổng Tước' mê hoặc khán giả Hà Nội trong đêm công diễn đầu tiên

    Âm Nhạc

Thiết tha tình quan họ

    Văn Học

Bộ GD&ĐT sẽ sửa sách giáo khoa sau sáp nhập, nhưng không phải năm nay

Thông Tin Tòa Soạn

Tổng biên tập:
Tiến Sĩ
Nguyễn Hữu Hoạt
Phụ Tá Tổng Biên Tập
Tiến Sĩ
Nhật Khánh Thy Nguyễn
Tổng Thư ký:
Quách Y Lành

Tâm lý - Xã hội

Suy ngẫm về hai chữ Ngã trong đạo Phật
Tìm hiểu giáo lý nhà Phật, tôi thấy có hai chữ ngã: vô ngã và chấp ngã. Từ kinh nghiệm thực tế cuộc sống, chắc hẳn bản thân mỗi chúng ta đều nhận thấy nguồn gốc của những thành công và căn nguyên của nhiều sự thất bại, ở một phương diện nào đó, có liên quan mật thiết đến hai chữ ngã này. Vậy ngã là gì? Nghĩa sinh học: Ngã là bản thân mỗi người - với tư cách là một cơ thể sống tồn tại tương đối độc lập trong môi trường sinh thái. Nghĩa xã hội: Ngã là cái tôi riêng lẻ, ngã là cái cá nhân. Hiểu ở một góc độ hẹp hơn nữa thì ngã là lợi ích riêng, lợi ích cá nhân, quyền lợi riêng tư của bản thân mỗi người. Vô ngã (trong nghĩa xã hội) là không có cái riêng cá nhân, không vì lợi ích riêng, không hành xử vì động cơ cá nhân, không vì bất cứ một cá nhân nào trong tập thể. Ngược lại với vô ngã là chấp ngã. Chấp ngã luôn đề cao cá nhân, vì quyền lợi cá nhân mà sẵn sàng bỏ qua lợi ích tập thể. Vì lợi riêng thì khó mấy cũng làm, vì lợi chung thì dễ mấy cũng chối. Lỗi mình thì to mấy cũng bỏ qua, lỗi người thì nhỏ mấy cũng soi cho kỹ. “Lỗi người thì bỏ túi sau Lỗi mình túi trước lầm đâu được mà”. (La Fontaine) Nho giáo có khái niệm vị kỷ và vị tha cũng mang nghĩa tương tự như thế. Vị kỷ là vì mình, vị tha là vì người khác. Với những người làm công tác thực thi pháp luật, gìn giữ công bằng, dân chủ, kỷ cương và trật tự xã hội, ở đó mỗi hành vi, cử chỉ, mỗi lời nói việc làm đòi hỏi phải đặc biệt hiểu, coi trọng và thực hiện lối sống xả kỷ vô ngã, khắc phục từng bước lối sống chấp ngã, vị kỷ mới có thể hành xử công minh đem lại lợi ích cho dân, cho nước. Từ thực tế các hoạt động của không ít cơ quan đơn vị với tính chấp ngã vị kỷ của không ít người đã trở thành một trở ngại lớn trong hoạt động của cơ quan, tập thể. Đơn cử một vài biểu hiện để cùng suy ngẫm: Khi tập thể tổ chức một số hoạt động từ thiện thì tham gia một cách miễn cưỡng vì cho rằng không đem lại lợi ích thiết thực. Khi tổ chức sinh hoạt cộng đồng thì vắng, có người đến cuối buổi mới xuất hiện lấy lệ. Khi mình, thân nhân đau ốm rủi ro hoặc gia đình có việc đại sự thì cần mọi người có mặt giúp đỡ, còn việc của đồng nghiệp, bạn bè, hàng xóm thì mình lảng tránh. Hoặc công việc ở cơ quan chỉ cần biết thuận lợi cho mình, còn đồng nghiệp thì mặc kệ. Hoặc trước một vấn đề cần ý kiến tập thể thì im lặng vì nghĩ rằng nói chẳng được lợi gì, im lặng để giữ thân, được lợi thì hưởng, không được thì cũng chẳng ai oán trách theo kiểu: “Dại chi cầm đuốc đốt giời Giời kia chẳng cháy lửa rơi vào mình”. (Ca dao) Tất cả những ví dụ trên đều là biểu hiện của tính chấp ngã. Xin kể câu chuyện xưa đại ý rằng: Xưa có một viên quan tính hay xu nịnh được vua sủng ái, cho nên nhiều đại thần ghen ghét tìm cơ hội để dạy cho ông ta một bài học. Một hôm vị quan này ăn một quả đào thấy ngon bèn đưa cho vua, vua khen là trung thần, có miếng ngon không nỡ hưởng mà không có vua. Hôm khác vua nói, mọi vị trên đời ta đều nếm qua duy chỉ có thịt người là chưa biết mùi. Viên quan nọ không ngần ngại về giết con lấy thịt dâng vua, vua khen tận trung báo quốc, vì vua mà cả con mình cũng không tiếc. Ít lâu sau, tình cảm của vua đối với viên quan nọ không còn được như trước nữa. Các quan nhân đó mới tâu vua rằng: Viên quan nọ khinh vua nên ngày trước mới cho vua quả đào đang ăn dở; và rằng một người mà đến con ruột còn dám giết thì vua phỏng hắn có tha. Loại người đó sao có thể để sống cho được. Vua nghe và khép viên quan nọ vào tội chết vì bất trung, bất nghĩa. Như vậy, cùng một sự việc nếu ta nhìn nhận, xử lý bằng những cái tâm khác nhau thì hậu quả và hiệu quả thu về cũng khác nhau. Nếu chúng ta cố tình xen vào công việc những toan tính cá nhân thì hậu quả không chỉ là thiệt hại về tài vật mà còn là tính mạng, danh dự của con người. Đó cũng là một trong những tác hại nguy hiểm của tính chấp ngã. Vô ngã của nhà Phật là một đạo lý lớn mà có lẽ mỗi chúng ta hãy cố gắng để có được một phần. Chấp ngã là sự thật ở đời luôn luôn tồn tại và không thể không có trong cuộc sống mỗi cá nhân, song chúng ta cũng nên cố gắng giảm bớt một chút để cùng xây dựng tập thể, xã hội tốt đẹp hơn.
DanQuyen.com
Phản Hồi Của Độc Giả Về Bài Viết

Họ và Tên
Địa chỉ
Email
Tiêu đề
Nội dung



	Gửi cho bạn bè	Phản hồi

Các bài viết mới:

Đi làm về thấy chồng bồn chồn lo lắng cứ ôm điện thoại, tin nhắn em 2 vạch rồi' hiểu thế nào là tận cùng nỗi đau (29-08-2025)

Học sinh giỏi bị bố mẹ đuổi ra khỏi nhà vì điểm thi đại học thấp (17-07-2025)

Phía Ngân Hòa nói về việc sao kê tiền ủng hộ chữa suy thận (17-06-2025)

Chàng shipper nghèo 'cưa đổ' chị đẹp hơn 15 tuổi gây sốt ở Trung Quốc (16-06-2025)

Vợ sinh con, chồng tặng vàng cho cả bệnh viện khiến dân mạng choáng (10-06-2025)

Chờ 'bắt quả tang' trong lúc vợ ngủ, nào ngờ chính chồng lại nhận 'quả đắng' (09-06-2025)

Chi 16 triệu đồng dẫn con trai vào nhà hàng ăn món xa hoa, người mẹ nhận cái kết đắng (08-06-2025)

'Thánh ăn' mỹ phẩm đột ngột qua đời, dân mạng xôn xao nguyên nhân (04-06-2025)

Cô gái hôn mê suốt 6 tháng, tỉnh dậy thấy mình đã...sinh con xong xuôi nhờ quyết định của chồng (21-05-2025)

Thùy Tiên mất tất cả (20-05-2025)

Về quê 3 ngày, người đàn ông mất cả con lẫn vợ trong bi kịch khó cứu vãn (12-05-2025)

Nhiều lần bị con rể xách balo quẳng ra khỏi cửa, mẹ vợ vẫn kiên trì 'ở đợ' 10 năm: Kết quả khiến người ta không thể không nể phục (05-05-2025)

'Thay vì vắt kiệt sức mua nhà, tôi sắm ôtô tận hưởng cuộc sống' (24-04-2025)

Con trai chủ tiệm vàng giấu xe sang, giả làm bảo vệ đi 'cua' vợ và cái kết (21-04-2025)

Quyền Linh có hành động dậy sóng trước thông tin quảng cáo sữa giả (16-04-2025)

Thấy bố chồng có biểu cảm lạ với cô bảo mẫu, con dâu sửng sốt khi xem camera mà không dám nói với ai (04-04-2025)

Ở lại nhà bạn trai một đêm, cô gái hoảng sợ đến mức lập tức hủy cưới (29-03-2025)

Cô gái chia tay mối tình 5 năm, 25 năm sau chết lặng khi biết thân phận của người yêu cũ (24-03-2025)

Tranh cãi gia đình, người đàn ông phát hiện bí mật về chị ruột được chôn vùi suốt 34 năm (10-03-2025)

Bảo vệ con, người vợ dùng nước đường sôi 'luộc chín' chồng mình, chấp nhận án chung thân (10-03-2025)

Các bài viết cũ:

Xung quanh quan niệm về cái đẹp (10-06-2014)

Có những điều con người cần học từ loài vật (09-06-2014)

Triết lý và tình cảm trong đôi đũa Việt (06-06-2014)

Đặc điểm địa lý ảnh hưởng như thế nào đến tính cách dân tộc? (04-06-2014)

Khổ vì bệnh tật không bằng khổ vì vô minh (27-05-2014)

Bài học từ Bộ luật đạo đức của thổ dân da đỏ châu Mỹ (25-05-2014)

Dừng lại và buông xả (22-05-2014)

Khi con người trở thành tù nhân của 'cái tôi' (22-05-2014)

Bàn về tâm lý bầy đàn của con người (15-05-2014)

Một ngọn lửa sân đốt cháy rừng công đức (15-05-2014)

Hãy thành thật với bản thân mình (13-05-2014)

Sống với một chiếc gương soi luôn ở trước mặt... (11-05-2014)

Niềm vui lớn nhất nhất trong mùa xuân của cuộc đời là gì? (08-05-2014)

Hãy biết dừng lại (05-05-2014)

Cẩn trọng trong cuộc sống của mình (01-05-2014)

Bàn về tính hưởng thụ của con người (23-04-2014)

Bế mạc Festival Huế 2014: Ấn tượng và thân thiện (20-04-2014)

Khi sự bỉ ổi đội lốt cái đẹp (16-04-2014)

Quyền lực mềm của văn hóa (09-04-2014)

Suy ngẫm trước tâm thư của người Nhật gửi Việt Nam (26-03-2014)

"Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam".

Chuyển Tiếng Việt

Truyện Ngắn

Nắng xuân

Lời Di Chúc của Vua Trần Nhân Tôn

Copyright © 2010 DanQuyen.com - Cơ Quan Ngôn Luận Người Việt Hải Ngoại
Địa Chỉ Liên Lạc Thư Tín:
E-mail: danquyennews@aol.com
Lượt Truy Cập : 170421339.