CHÚ HOẢ: ĐÒN GÁNH TRE CHÍN DẠN HAI VAI | Báo Xuân 2014 | DanQuyen.com - Cơ Quan Ngôn Luận Người Việt Hải Ngoại

  Trang nhất

  Xã Luận

  Đọc Báo Trong Nước

  Truyện Ngắn

  Kinh Tế

  Âm vang sử Việt

  Tin Thể Thao

  Y Học

  Tâm lý - Xã hội

  Công Nghệ

  Ẩm Thực

    Diễn Đàn Biển Đông

Phản đối mạnh mẽ mọi hoạt động xâm phạm chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa

    Hình Ảnh Quê Nhà - Video Clip

Phong Nha - Kẻ Bàng được UNESCO công nhận Khu dự trữ sinh quyển thế giới

    Tin Thế Giới

Quân đội Iran công bố quyết định bất ngờ sau tuyên bố tiến hành 'một tuần tấn công liên tục'

    Tin Việt Nam

Việt Nam - Thái Lan hướng tới mốc thương mại 50 tỷ USD

    Tin Cộng Đồng

Chưa ghi nhận thương vong về người Việt trong trận động đất ở Philippines

    Tin Hoa Kỳ

Mỹ cải tổ hệ thống hải quan, siết chặt quản lý hoạt động nhập khẩu

    Văn Nghệ

Tìm kiếm thực lực kế thừa cải lương

    Điện Ảnh

TP Hồ Chí Minh quyết tâm xây dựng 'Thành phố điện ảnh' qua liên hoan phim

    Âm Nhạc

Lizzo đáp trả cáo buộc 'nói xấu' Taylor Swift

    Văn Học

Nhà nghiên cứu sẽ bị cấm vô thời hạn nếu đạo văn, dùng dữ liệu giả

Thông Tin Tòa Soạn

Tổng biên tập:
Tiến Sĩ
Nguyễn Hữu Hoạt
Phụ Tá Tổng Biên Tập
Tiến Sĩ
Nhật Khánh Thy Nguyễn
Tổng Thư ký:
Quách Y Lành

CHÚ HOẢ: ĐÒN GÁNH TRE CHÍN DẠN HAI VAI
“Nhất Sỹ, nhì Phương, tam Xường, tứ Hỏa” Ấy là câu thơ tôn vinh tứ đại gia giàu có nhất Nam Bộ hồi đầu thế kỷ XX, gồm Huyện Sỹ - Lê Phát Đạt, Tổng đốc Phương - Đỗ Hữu Phương, Bá hộ Xưởng – Lý Tưởng Quan; và chú Hỏa – Hui Bon Hoa. Khởi nghiệp từ hai bàn tay trắng với một gánh ve chai, chú Hỏa đã gây dựng lên một sự nghiệp lừng lẫy khiến người đời sau còn nhắc nhở. Chú Hoả là người Tàu, người Tiều, điều ấy đã rõ. “Đòn gánh tre chín dạn hai vai” là câu thơ Nguyễn Du, một thi hào Việt Nam, điều ấy càng rõ hơn. Nhưng lần đầu tiên khi mới về Sài Gòn, đầu tháng 5/1975, lần đầu tiên được tới thăm và… ăn nhậu tại Dinh Chú Hoả (hình như gần chợ Cũ), tự nhiên tôi bật nhớ câu thơ Nguyễn Du. Trong “thập loại chúng sinh” thì Chú Hoả bước vào con đường kinh doanh từ một chiếc… đòn gánh, và đôi bồ đựng… đồng nát. Đích thực, bây giờ người ta gọi Chú Hoả là người khởi nghiệp từ nghề… ve chai, chà đồ nhôm nhưng không “chôm đồ nhựa”. Ông là người làm ăn đàng hoàng, dù gánh đôi bồ mua hàng đồng nát thì đôi bồ ấy vẫn sạch, vì Chú Hoả không chôm. Người buôn bán biết giữ chữ trung chữ tín chữ nghĩa chữ tình như thế mới giàu lên được từ chiếc đòn gánh. Trong dinh thự Chú Hoả, người đã từng sở hữu 20% bất động sản Sài Gòn, ở vị trí trang trọng nhất của tầng nhà “bảo tàng”, đặt trân trọng trong tủ pha lê một… chiếc đòn gánh cũ. Bảo tàng Mỹ thuật Sài Gòn một thời là dinh Chú Hỏa, nơi gắn liền với những truyền thuyết ma quái về gia đình Chú Hỏa. Ảnh: Panoramio. Đầu thế kỷ XX, người Sài Gòn thường truyền khẩu câu “đi tàu chú Hỷ, ở nhà chú Hỏa”. Chú Hỷ là vua tàu bè, có tàu chạy khắp lục tỉnh, còn chú Hỏa là “vua nhà đất” với gia tài ước trên 20.000 căn nhà phố khắp Sài Gòn, Gia Định, Chợ Lớn. Những công trình nổi tiếng thuộc sở hữu của gia đình ông vẫn còn đến ngày nay như Bảo tàng Mỹ thuật thành phố, khách sạn Majestic, bệnh viện Từ Dũ, chùa Kỳ Viên, khách sạn Palace – Long Hải… Khách sạn Majestic Saigon, một trong những di sản chú Hỏa để lại. Ảnh: Genchichoku.com. Những người từ bậc thang chót thấp trong xã hội, từ nghèo hèn giàu lên như Chú Hoả, không nhiều người muốn nhắc nhớ lại quá khứ hàn vi của mình. Lắm người còn tự tạo ra một lý lịch “hoành tráng”, là hậu duệ của dòng họ lớn này, là cháu ba đời của vĩ nhân nọ, tất cả chỉ cốt “giải quyết khâu oai”. Chú Hoả không làm thế. Ông cho thờ cái đòn gánh thuở hàn vi là để nhắc cháu con đừng quên quá khứ của gia đình, rằng gia đình này đã thoát nghèo bằng cách gì, đã giàu lên nhờ cái gì. Chiếc đòn gánh tượng trưng cho sự tảo tần, cho lao động nhọc nhằn và mải miết, cho những tháng năm gồng mình gánh chịu biết bao gánh nặng mưu sinh, và cũng tượng trưng cho một quyết tâm đổi đời, một nội lực dữ dội bên dưới đôi vai. Sau khi ông mất con cháu vẫn tiếp tục sự nghiệp của ông nhưng đến sau năm 1975 thì ngừng do họ đều đi ra nước ngoài sinh sống. Khi lần đầu tiên được nhìn tận mắt chiếc đòn gánh trở thành “vật thiêng” trong nhà Chú Hoả- một dinh thự lộng lẫy- tôi đã ngạc nhiên vô cùng. Với tôi, chiếc đòn gánh ấy không hề xa lạ. Tôi cũng là người đã tập quen gánh gồng từ nhỏ, dù chưa phải đi lượm ve chai hay buôn đồng nát ngày nào. “Hoá ra, người giàu như Chú Hoả cũng xuất thân từ người lao động.” Tôi tự nhủ, vì trước đó, do được học tập nhiều nên tôi cứ nghĩ người giàu có là người bóc lột, là người “sinh ra đã giàu”, họ thuộc về một giai cấp khác với chúng tôi - những người lao động và không “bóc lột”. Nếu Chú Hoả nhờ một loại thần dược nào đó mà sống tới bây giờ, sau nhiều đợt “cải tạo tư sản công thương nghiệp”, sau nhiều lần tính ra đi định cư ở nước ngoài hay “quy cố hương” mà không đi, tôi chắc Chú Hoả sẽ rất vui khi được người bây giờ tôn vinh là “doanh nhân thành đạt”, là “tấm gương khởi nghiệp” là “ tỉ phú từ hai bàn tay trắng”, là… Có thể Chú sẽ giúp giải mã những huyền thoại dân gian tò mò về những bóng ma trong dinh thự, về con gái và gia đình Chú. Có thể Chú Hoả sẽ không đòi lại được dinh thự của mình vì đã sung công, nhưng tôi nghĩ ông không mấy quan tâm đến chuyện viết và đưa đơn kiện. Dù cái hầm rượu “vĩ đại” dưới tầng hầm nhà ông không còn lấy một chai rượu nhỏ, ông cũng chẳng lấy thế làm phiền. Ông sẽ ngồi đâu đó quán cóc vỉa hè chợ Cũ, ngay cạnh nhà mình, “lỳ một lam” (làm một ly) Gò Đen nóng sốt, đưa cay vài nhát ổi, đôi miếng xoài xanh. Và nếu lúc đó kẻ hậu duệ tội lỗi này xuất hiện (tội gì tôi sẽ thưa sau), tôi quyết xin mời ông vài chai bia lùn “mà ai cũng phải ngước nhìn”, cái giống bia nảy nòi từ một hãng bia Con Cọp Con Rồng gì đó mà thuở mới lập nghiệp ông đã biết nhưng ít dám xài vì sợ… tốn tiền. Và nhân lúc ông vui chuyện nhờ hơi men, tôi sẽ xin thưa thật với ông, là “cái đêm hôm ấy đêm gì” tôi tới thăm nhà ông, mấy anh em chúng tôi sau khi ngắm nghía chiếc đòn gánh của ông, đã lao ngay xuống hầm rượu nhà ông và khuân lên đủ thứ rượu Tây, Tàu, Nga, Mỹ… Không dám ngồi lên các xa-lông bóng loáng nơi phòng khách, chúng tôi đã rủ nhau, theo đúng cách người lao động nghèo, ngồi ngay bậc cầu thang cẩm thạch (cũng bóng lộn) ở nhà ông để… nhậu. Vịt quay nổi tiếng mua từ chợ Cũ bên cạnh nhà, xoài cốc ổi cũng từ quanh quanh đó, rượu xịn thì nhà ông vô thiên lủng, chúng tôi đã uống từ 6 giờ chiều tới 12 giờ đêm và say khướt. Ấy, tội lỗi chúng tôi chỉ có vậy. Tất cả những món đồ cổ nghe nói là vô giá của nhà ông bày rất đẹp trong các tủ kính quanh phòng khách, quanh “chiếc đòn gánh vĩ đại”, chúng tôi tịnh không động tới. Chúng tôi đã đến nhà Chú Hoả tay không, và ra đi tay không, đúng như cách chủ nhân của nó đã đến với cuộc đời này. Nhưng tới bây giờ, thỉnh thoảng, hương vị những chai rượu quí nhà Chú Hoả như còn phảng phất đâu đó trong tôi. Cùng với chiếc đòn gánh. Và hình bóng một doanh nhân cặm cụi làm ăn, giàu lên từ chiếc đòn gánh và đôi bồ đựng đồ đồng nát. Nếu trở lại Việt Nam, nhất định tôi sẽ đến tạ lỗi Chú!
DanQuyen.com
Phản Hồi Của Độc Giả Về Bài Viết