Trang nhất
  Xã Luận
  Đọc Báo Trong Nước
  Truyện Ngắn
  Kinh Tế
  Âm vang sử Việt
  Tin Thể Thao
  Y Học
  Tâm lý - Xã hội
  Công Nghệ
  Ẩm Thực

    Diễn Đàn Biển Đông
Lý giải nguyên nhân xuất hiện vòi rồng trên vùng biển Vũng Tàu
    Hình Ảnh Quê Nhà - Video Clip
Sắp đón khách đến bãi biển đẹp nhất thế giới tại Việt Nam
    Tin Thế Giới
Sau thất bại bầu cử, Tổng thống Trump sẽ hành động quyết liệt hơn trên trường quốc quốc tế?
    Tin Việt Nam
Việt Nam bứt phá khỏi vị thế công xưởng lắp ráp
    Tin Cộng Đồng
Cộng đồng sáng tạo nội dung số tại Kansai đồng lòng lan toả hình ảnh Việt Nam tại Nhật Bản
    Tin Hoa Kỳ
Người Mỹ gốc Phi đầu tiên sắp trở thành Chủ tịch Hạ viện
    Văn Nghệ
Phát triển concert trong hệ sinh thái công nghiệp văn hóa
    Điện Ảnh
Châu Tinh Trì bán công ty phim
    Âm Nhạc
BIGBANG lên đường đến Hà Nội, G-Dragon trùm khăn kín mặt ở sân bay
    Văn Học
Yêu cầu chuyển trọng tâm của giáo dục đại học khi ứng dụng AI

Thông Tin Tòa Soạn

Tổng biên tập:
Tiến Sĩ
Nguyễn Hữu Hoạt
Phụ Tá Tổng Biên Tập
Tiến Sĩ
Nhật Khánh Thy Nguyễn
Tổng Thư ký:
Quách Y Lành
   Tin Thế Giới
Ai nắm quyền quyết định chiến tranh và đàm phán của Iran?
Trong bối cảnh nguy cơ xung đột với Mỹ gia tăng, quyền quyết định các vấn đề chiến tranh và đàm phán tại Iran ngày càng tập trung vào Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei cùng giới chức quân sự, an ninh, đặc biệt là lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC).

Các nỗ lực ngoại giao nhằm ngăn chặn một cuộc chiến mới giữa Iran và Mỹ vẫn đang được duy trì. Tuy nhiên, tiến trình đàm phán đình trệ cho thấy vai trò ngày càng lớn của bộ máy an ninh, quân sự trong việc định hình chính sách đối ngoại và quyết định chiến lược của Tehran.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian hôm 2/11 cho biết chính phủ của ông đã được Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei trao một số thẩm quyền liên quan đến đàm phán với Mỹ. Tuy nhiên, ông không tiết lộ cụ thể phạm vi quyền hạn này, trong bối cảnh chịu sức ép từ các phe phái cứng rắn phản đối thỏa thuận với Washington.

Tuyên bố được đưa ra khi Qatar, Pakistan và một số bên trung gian đang nỗ lực ngăn chặn các cuộc tấn công mới của Mỹ nhằm vào Iran. Nguy cơ leo thang xuất hiện sau chiến dịch không kích do Mỹ và Israel phát động hôm 28/2, khiến Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei cùng nhiều quan chức cấp cao Iran thiệt mạng.

Theo kênh Al Jazeera, kể từ đó, cán cân quyền lực tại Tehran có xu hướng dịch chuyển về phía các chỉ huy IRGC và giới chức an ninh. Sina Toossi, chuyên gia cấp cao tại Trung tâm Chính sách Quốc tế, nhận định rằng bất kỳ thỏa thuận nào cũng cần có sự ủng hộ của bộ máy an ninh và quân sự Iran.

Ông cho rằng đàm phán hiện không chỉ xoay quanh chương trình hạt nhân và các lệnh trừng phạt, mà còn liên quan đến những vấn đề an ninh hậu xung đột, đặc biệt là quyền kiểm soát eo biển Hormuz và các bảo đảm ngăn chặn những cuộc tấn công mới.

Giới quân sự ngày càng có tiếng nói

Iran khẳng định các quyết định liên quan đến chiến tranh và đàm phán được đưa ra thông qua cơ chế phối hợp giữa các cơ quan nhà nước, trong đó có Văn phòng Lãnh tụ Tối cao và Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao (SNSC). Những cơ quan này đều có sự tham gia của các nhân vật quân sự và an ninh cấp cao.

Văn phòng Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei cho biết ông đã gặp các chỉ huy quân sự, trong đó có Tư lệnh IRGC Ahmad Vahidi, để đưa ra chỉ thị ứng phó trước nguy cơ Mỹ phát động chiến tranh toàn diện. Ông yêu cầu lực lượng vũ trang phản ứng ngay lập tức trước mọi mối đe dọa, không bị giới hạn về địa lý, đồng thời mở rộng danh sách mục tiêu của Mỹ và Israel nếu xung đột leo thang.

Về nguyên tắc, Lãnh tụ Tối cao là người có quyền quyết định cuối cùng đối với những vấn đề trọng đại như chấm dứt chiến tranh. Tuy nhiên, các quyết định này thường được đưa ra bỏ phiếu trước tại SNSC, cơ quan gồm đại diện lực lượng vũ trang, các bộ trưởng, Chủ tịch Quốc hội và người đứng đầu ngành tư pháp.

Đáng chú ý, dù Tổng thống Pezeshkian đồng thời là Chủ tịch SNSC, vai trò của Tổng thư ký hội đồng gần đây được đánh giá ngày càng quan trọng. Chức vụ này hiện do Mohsen Rezaei đảm nhiệm, người từng là Tổng tư lệnh IRGC.

Khi Phó Tổng thống Mỹ JD Vance gửi thư tới Tehran tuần trước, người nhận được đề tên là Rezaei thay vì Tổng thống Pezeshkian hay Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf, nhân vật từng dẫn dắt đoàn đàm phán Iran trong những tháng gần đây.

Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Iran khẳng định ông Ghalibaf vẫn giữ vị trí trưởng đoàn đàm phán. Ngoại trưởng Abbas Araghchi và các cấp phó cũng tiếp tục duy trì liên lạc với các bên trung gian, thúc đẩy hoạt động ngoại giao thông qua Liên hợp quốc và các tổ chức quốc tế.

Thỏa thuận với Mỹ đổ vỡ, Tehran siết chặt lập trường

Hồi tháng 6, các cuộc đàm phán do ông Ghalibaf dẫn dắt từng giúp Iran và Mỹ ký biên bản ghi nhớ (MoU), qua đó tạm dừng chiến sự và dỡ bỏ lệnh phong tỏa hàng hải đối với các cảng phía nam Iran.

Tuy nhiên, thỏa thuận nhanh chóng đổ vỡ sau khi Tehran cáo buộc Washington vi phạm nhiều điều khoản liên quan đến eo biển Hormuz. IRGC sau đó tấn công ba tàu bị cho là đi qua khu vực trái phép. Quân đội Mỹ đáp trả bằng các cuộc không kích mới, tái áp đặt phong tỏa hàng hải và bổ sung các biện pháp trừng phạt Iran.

Sự việc làm dấy lên tranh luận về quyền ra quyết định trong bộ máy chính quyền Iran, đặc biệt là vai trò của các phe phái cứng rắn. Đến giữa tháng 10, người phát ngôn IRGC Hossein Mohebbi khẳng định các cuộc tấn công nhằm vào ba tàu không phải hành động tự phát, mà được thực hiện với sự phối hợp của những cấp có thẩm quyền cao hơn.

Đầu tháng 8, Tổng thống Pezeshkian từng bày tỏ mong muốn thỏa thuận với Mỹ được duy trì, cho rằng hai bên nên thành lập một nhóm xử lý các vi phạm thay vì tiếp tục đối đầu.

Hiện nay, nhiều yêu cầu của Iran trong các cuộc tiếp xúc mới được cho là nhằm khôi phục thỏa thuận hồi tháng 6, nhưng với những điều kiện và bảo đảm chặt chẽ hơn.

Tehran yêu cầu Mỹ chấm dứt phong tỏa hải quân, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt dầu mỏ và những lĩnh vực khác, giải phóng tài sản bị đóng băng ở nước ngoài, giảm hiện diện quân sự quanh Iran và chấm dứt giao tranh trên tất cả các mặt trận, bao gồm Liban.

Đối với eo biển Hormuz, Iran muốn thực thi quyền kiểm soát tại khu vực và yêu cầu Washington công nhận thỏa thuận giữa Tehran với Oman về việc thiết lập các tuyến hàng hải, tạo điều kiện mở cửa trở lại một phần eo biển. Những điều kiện này phải được đáp ứng trước khi đàm phán chuyển sang giai đoạn tiếp theo, trong đó có chương trình hạt nhân Iran.

Ai sẽ nhượng bộ trước?

Theo chuyên gia Toossi, sự phân chia vai trò giữa các nhà lãnh đạo Rezaei, Ghalibaf và Pezeshkian không nhất thiết phản ánh cạnh tranh giữa các trung tâm quyền lực. Thay vào đó, đây có thể là sự phân công trách nhiệm trong một quy trình được điều phối tập trung dưới sự lãnh đạo của Mojtaba Khamenei.

Giới lãnh đạo Iran dường như không muốn lặp lại những gì họ xem là sai lầm trong các cuộc đàm phán trước đây với chính quyền Tổng thống Donald Trump, khi Tehran từng đưa ra nhượng bộ hoặc dựa vào cam kết của Washington nhưng sau đó vẫn phải đối mặt với sức ép và các cuộc tấn công quân sự.

Chuyên gia nhận định Iran hiện muốn Mỹ thực hiện đầy đủ các cam kết trước khi Tehran đưa ra nhượng bộ, bao gồm cả những thỏa thuận chính thức hóa vai trò của nước này trong quản lý eo biển Hormuz.

Dù Iran đã đề xuất rút ngắn thời gian mở lại eo biển xuống còn hai ngày, động thái này mới chỉ thể hiện sự linh hoạt về chiến thuật, chưa giải quyết được bất đồng cốt lõi.

Vấn đề không đơn thuần là eo biển Hormuz được mở lại nhanh đến đâu, mà là bên nào có quyền quyết định những điều kiện để tuyến hàng hải chiến lược này tiếp tục hoạt động. Đây vẫn là trở ngại lớn khiến đàm phán khó đạt đột phá, bất chấp cả Washington và Tehran đều có lý do để tránh một cuộc chiến mới.
DanQuyen.com (Theo baotintuc.vn)
    Phản Hồi Của Độc Giả Về Bài Viết
Họ và Tên
Địa chỉ
Email
Tiêu đề
Nội dung
Gửi cho bạn bè Phản hồi
Các bài viết mới:
    Sau thất bại bầu cử, Tổng thống Trump sẽ hành động quyết liệt hơn trên trường quốc quốc tế? (04-11-2026)
    Trung Quốc đẩy mạnh phát triển kinh tế thông minh (04-11-2026)
    Iran sử dụng đảo Qeshm để kiểm soát eo biển Hormuz như thế nào? (04-11-2026)
Các bài viết cũ:
    Mỹ không kích đảo Qeshm, Iran cảnh báo mở rộng mục tiêu trả đũa (03-11-2026)
    Sau S-400, Ấn Độ tính mua thêm hệ thống phòng không hiện đại của Nga (03-11-2026)
    Nga, Ukraine tuyên bố hứng chịu tấn công quy mô lớn (03-11-2026)
    Giới chức Iran cảnh báo 'rắn' Mỹ, tuyên bố bắn hạ thêm UAV MQ-9 (03-11-2026)
    Bulgaria khẩn trương xác minh nguy cơ đánh bom máy bay tại sân bay Sofia (03-11-2026)
    NATO lo ông Trump giảm cam kết với liên minh nếu đảng Cộng hòa thất cử (02-11-2026)
    Hệ thống tủ đông tại các siêu thị ở nhiều nước châu Âu bị tấn công mạng (02-11-2026)
    Nga cáo buộc Ukraine chế tạo bom cài trong kính nhằm vào lính điều khiển UAV (02-11-2026)
    Iraq, Jordan và Ai Cập thúc đẩy dự án đường ống dẫn dầu chiến lược (02-11-2026)
    Iran cảnh báo về danh sách mục tiêu mới của đối phương nằm trong tầm ngắm (01-11-2026)
    Nga muốn khởi động đàm phán về xung đột Ukraine theo thể thức ba bên (01-11-2026)
    Nga khẳng định ông Putin chưa bao giờ từ chối đối thoại với Tổng thống Ukraine (01-11-2026)
    Pháp mở cuộc điều tra về hành vi cố ý giết người sau vụ tấn công bằng bom xăng (01-11-2026)
    Lầu Năm Góc đối mặt với khoản thiệt hại lên tới 15 tỷ USD do các đòn tập kích của Iran (01-11-2026)
    Singapore khẩn trương xử lý các vệt dầu loang trên vùng biển phía Nam (01-11-2026)
    Lãnh đạo Tối cao Iran đưa ra loạt chỉ thị chiến lược cho các chỉ huy quân đội cấp cao (31-10-2026)
    Nga nêu lý do châu Âu không thể làm trung gian hòa bình cho xung đột Ukraine (31-10-2026)
    Philippines: Khoảng 1.400 người phải sơ tán do núi lửa Mayon phun trào (31-10-2026)
    Hành trình qua ba quốc gia để sơ tán người dân khỏi Oleshky, Ukraine (31-10-2026)
    Vì sao Tổng thống Putin hoan nghênh cuộc điện đàm hiếm hoi với các lãnh đạo Bắc Âu? (30-10-2026)
 
"Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam".

Chuyển Tiếng Việt


    Truyện Ngắn
Ba Cuộc Tình Trong Mùa Xuân


   Sự Kiện

Lời Di Chúc của Vua Trần Nhân Tôn

 
Copyright © 2010 DanQuyen.com - Cơ Quan Ngôn Luận Người Việt Hải Ngoại
Địa Chỉ Liên Lạc Thư Tín:
E-mail: danquyennews@aol.com
Lượt Truy Cập : 185934402.