Vai Trò Của Hội Đồng Bảo An Liện Hiệp Quốc

Nguyễn Hữu Hoạt

Dân Quyền Online

 

 

 


Danh xưng Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc (HĐBALHQ) được thành hình do sự đặt tên và lớn lên của Tổng thống Hoa Kỳ Franklin D. Roosevelt. Ngày 1 tháng giêng năm 1942 khi Đệ Nhị Thế Chiến bùng nổ lớn, đại diện của 26 quốc gia trên thế giới đồng thuận hiệp lực chống lại thế lực ác qủy (Axis Powers). Trước khi HĐBALHQ khai sinh, tổ chức Nghiệp Đoàn Điện Tín Thế Giới (International Telegraph Union) thành lập vào năm 1865 và Nghiệp Đoàn Bưu Điện Thế Giới (Universal Postal Union) cũng được sáng lập vào năm 1874. Cả hai tổ chức nầy được coi như hiện thân của Hội Đồng Bảo An và nay đều sát nhập thuộc sự kiểm soát của LHQ.

Năm 1899 Hội Nghị Hòa Bình Thế Giới được tổ chức tại Hague. Mục đích của cuộc hội nghị nầy là ngăn chận và đánh giá mức độ của cuộc chiến. Đồng thời thành lập một Hội Đồng Tư Vấn để hòa giải các tranh chấp và xung đột có thể đưa đến chiến tranh. Song song với Hội Đồng Tư Vấn nầy, một hội nghị thượng đỉnh tại Versailles cũng được thành lập với danh xưng là Công Đoàn Lao Động Thế Giới (International Labour Organization).

Cho đến ngày 26 tháng 6 năm 1945 tại San Francisco, gồm có đại diện của 50 quốc gia tổ chức hội thảo và Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc được ra đời từ đó, gồm có 50 thành viên, sau nầy Poland vì vắng mặt trong ngày ấy nên đã ký sau và trở thành thành viên thứ 51. Tuy nhiên, sau thời gian sọan thảo và biểu quyết Hiến Chương Liên Hiệp Quốc được ký vào ngày 24 tháng 10 năm 1945 gồøm có các thành viên sáng lập Anh, Pháp, Trung Hoa, Liên Bang Sô Viết và Hoa Kỳ. Do đó, hằng năm người ta đều tổ chức kỷ niệm vào ngày 24/10 và gọi đó là ngày Liên Hiệp Quốc (United Nations Day). Dần dần hiện nay Liên Hiệp Quốc gồm có 119 thành viên và Việt Nam chúng ta được gia nhập vào năm 1977. Trải qua 58 năm thành lập HĐBALHQ được điều khiển dưới danh xưng Tổng Thư Ký, lần lượt được điều hành qua các ông: Trygve Lie, quốc tịch Norway (1946-1952); Dag Hammarskjold, quốc tịch Sweden (1953-1961); U Thant, quốc tịch Myanmar (1961-1971); Kurt Waldheim, quốc tịch Austria (1972-1981); Javier Perez de Cuella, quốc tịch Peru (1982-1991); Boutros Boutros-Ghali, quốc tịch Egypt (1992-1996). Hiện nay Liên Hiệp Quốc do Tổng thư ký Kofi Annan điều khiển (quốc tịch Ghana), nhiệm kỳ của ông chấm dứt vào tháng 12 năm 2006.

Như trên được đề cập mục đích thành lập HĐBALHQ là để bảo vệ nền hòa bình và an ninh trên thế giới, phát huy tinh thần hữu tương và hỗ tương giữa quốc gia nầy và quốc gia khác, phối hợp lẫn nhau để phát triển kinh tế, xã hội và nhân đạo. Một then chốt nữa đó là: Bảo vệ hòa bình và không được dùng áp lực quân sự đối với một quốc gia nào, nếu không có sự tán đồng của các quốc gia thành viên LHQ.

Về tổ chức HĐBALHQ được chia ra 6 cơ cấu căn bản như sau: General Assembly, Security Council, Economic and Social Counsil, Trusteeship Council, International Court of Justice and Secretariat. Song song với 6 cơ cấu trên, HĐBALHQ còn thiết lập thêm một tổ chức khác được gọi là: The United Nations Family. Mặc dầu tổ chức nầy trực thuộc LHQ nhưng họ có ngân sách riêng rẻ dùng để giúp đỡ các trẻ em trên thế giới (UNICEF) và chương trình phát triển (UNDP).

Ngân sách để duy trì và điều hành HĐBALHQ được đóng góp bởi những quốc gia thành viên của HĐBALHQ tùy theo tỷ lệ lợi tức đầu người (per capita incomes) của từng quốc gia. Số tiền thâu được sẽ chi dùng cho ngân khoản điều hành và lực lượngï bảo vệ hòa bình (ngân khỏan điều hành vào năm 2000-2001 là $2,535 triệu Mỹ kim; năm 2002-2003 là $2,897 triệu Mỹ kim. Riêng ngân sách bảo vệ hòa bình vào khoản 2 tỷ mỹ kim vào năm 2000).

Từ những đơn cử trên chúng ta đã có một khái niệm sơ lược về cơ cấu tổ chức, vai trò và mục đích thành lập của Liên Hiệp Quốc cùng các căn bản của hiến chương bảo vệ nền hòa bình trên thế giới, thông qua những ràng buộc công ước. Thế nhưng, hiện nay đứng trước cuộc chiến giải phóng Iraq, Liên Hiệp Quốc đang đối diện với một giai đoạn tồi tệ trong lịch sử kể từ ngày thành lập cho đến nay, do bởi những tác động kinh tế và yếu tố chiến lược đưa đến. Điều ấy tự nó đã làm mất đi nền tảng căn bản của bản hiến chương đã được ra đời vào ngày 24/10/1945. Tuy nhiên, trên một khía cạnh khác chúng ta phải tìm hiểu tại sao Hoa Kỳ không tôn trọng những gì HĐBALHQ đưa ra, mặc dầu có sự chống đối từ Pháp, Đức, Nga Sôâ? Trong diễn văn ngày 14 tháng 2 Tổng thống Bush có nói, thứ nhất: ” Những gì LHQ đưa ra kể cả thỏa ước 1441 Saddam Hussein đã không tuân thủ. Nhưng LHQ vẫn không có hành động cụ thể để chế tài Saddam trong việc giải giới”. Thứ hai:“ Nỗi lo sợ và ám ảnh hiện nay của nhân loại là vũ khí vi trùng học, và chúng tôi (Hoa Kỳ) đã đưa ra những bằng chứng cụ thể chứng minh rằng Saddam đã có những loại vũ khí ấy, nhưng HĐBA đã không có thái độ dứt khoát”. Thứ ba:” Chúng tôi đã có bằng chứng rằng chính quyền do Saddam Hussein lãnh đạo đã có nhiều liên hệ cùng bọn al-Qaida”. Và,

Tổng thống Bush kết luận rằng: “ vì an ninh của Hoa Kỳ và của những người yêu chuộng tự do trên thế giới, Hoa Kỳ sẽ không chờ đợi sự cho phép của bất cứ ai để chúng tôi giải giới Saddam Hussein và thay đổi chế độ nầy”. Đó là kết qủa cuối cùng, duy nhất và bắt buộc Hoa Kỳ đã phải làm.

Những quyết tâm cứng rắn của Tổng thống Bush và Liên quân Anh Mỹ, sự phân hóa hiện nay đã xảy ra và có thể sẽ thay đổi vai trò Liên Hiệp Quốc sau khi Iraq được giải phóng hoặc Tổng thống Bush tái đắc cử ở nhiệm kỳ thứ II, hay có thể hành pháp Hoa Kỳ do đảng Cộng hòa cầm quyền. Xét cho cùng, trên lãnh vực kinh phí của Liên Hiệp Quốc Hoa Kỳ là quốc gia đóng góp nhiều nhất. Nhưng rồi đây nếu tổ chức nầy không thể duy trì vì lý do “tài chánh” thiếu hụt thì cũng “dễ hiểu” thôi.

Từ những quyết định của tổng thống Bush chúng ta thấy được hai khuynh hướng.
a, Ủng hộ lập trường của Tổng thống Bush để có hành động quân sự đối với Saddam, cho dù Liên Hiệp Quốc chống đối, nhưng vì quyền lợi của người dân Mỹ nên họ bất chấp dư luận thế giới hoặc những căn bản trong Hiến Chương Liên Hiệp Quốc.
b, Dư luận chống đối cho rằng Hoa Kỳ đã vi phạm hiến chương Liên Hiệp Quốc một cách trầm trọng và đi ngược chủ trương của sự ra đời và tồn tại của nó. Do đó, HĐBALHQ chỉ là một tổ chức quyền năng đối với những quốc gia không quyền lực và sẽ không có giá trị mỗi khi Hoa Kỳ cần hành động.

Nói cho cùng, cả hai khuynh hướng trên đều có những cộng (+) và trừ (-) khác nhau tuỳ theo viễn quan của từng người, ở từng hoàn cảnh và giai đọan. Hơn nữa, thế gian thường nói: ”có ở trong chăn mới biết chăn có rận”. Vì thế, nếu chúng ta ở trong vị trí của Tổng thống Bush chúng ta mới biết được những quyết định của ông. Quyết định ấy chúng ta hy vọng rằng sáng suốt hợp với đại đa số và dĩ nhiên tất cả đều cho “America”. Cho nên là những người Mỹ gốc Việt nói riêng hay Á châu nói chung chúng ta luôn luôn hỗ trợ những người lính Mỹ anh hùng hiện đang chiến đấu tại chiến trường Iraq cho tự do và nền hòa bình thế giới trong tương lai.
 


________________________________________________________________________
Dân Quyền thiết kế và giữ bản quyền. Mong bạn đọc góp ý kiến, phê bình.
Địa chỉ: 2800 N. Classen BLVD Suite 102 Oklahoma City, OK 73106
Điện thoại (405) 525-3881 Fax: (405) 692-8558