Suy ngẫm về hai chữ Ngã trong đạo Phật | Tâm lý - Xã hội | DanQuyen.com - Cơ Quan Ngôn Luận Người Việt Hải Ngoại

  Trang nhất

  Xã Luận

  Đọc Báo Trong Nước

  Truyện Ngắn

  Kinh Tế

  Âm vang sử Việt

  Tin Thể Thao

  Y Học

  Tâm lý - Xã hội

  Công Nghệ

  Ẩm Thực

    Diễn Đàn Biển Đông

ASEAN bàn về Trung Đông, Biển Đông và Myanmar

    Hình Ảnh Quê Nhà - Video Clip

Phở Hà Nội trong hành trình trở thành di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh

    Tin Thế Giới

Bộ trưởng Giáo dục Ấn Độ từ chức, người biểu tình đồng ý ngừng đấu tranh

    Tin Việt Nam

Doanh nghiệp Bắc Âu tiếp tục chọn Việt Nam làm điểm kết nối

    Tin Cộng Đồng

EU đề xuất 'chế độ cho người dùng trẻ em' trên mạng xã hội

    Tin Hoa Kỳ

Ông Trump làm gì với 1,4 tỷ USD thu được từ tiền số?

    Văn Nghệ

'Nam thần trăm tỷ' từng là võ sĩ Taekwondo, gây chú ý ở show 'Anh trai'

    Điện Ảnh

Bom tấn thu gần 24 tỷ đồng/ngày, một mình oanh tạc rạp Việt

    Âm Nhạc

Những ngày cuối đời của tác giả lời thơ 'Hà Nội mùa vắng những cơn mưa'

    Văn Học

Ra mắt Mạng lưới Tri thức Việt Nam tại New Zealand

Thông Tin Tòa Soạn

Tổng biên tập:
Tiến Sĩ
Nguyễn Hữu Hoạt
Phụ Tá Tổng Biên Tập
Tiến Sĩ
Nhật Khánh Thy Nguyễn
Tổng Thư ký:
Quách Y Lành

Tâm lý - Xã hội

Suy ngẫm về hai chữ Ngã trong đạo Phật
Tìm hiểu giáo lý nhà Phật, tôi thấy có hai chữ ngã: vô ngã và chấp ngã. Từ kinh nghiệm thực tế cuộc sống, chắc hẳn bản thân mỗi chúng ta đều nhận thấy nguồn gốc của những thành công và căn nguyên của nhiều sự thất bại, ở một phương diện nào đó, có liên quan mật thiết đến hai chữ ngã này. Vậy ngã là gì? Nghĩa sinh học: Ngã là bản thân mỗi người - với tư cách là một cơ thể sống tồn tại tương đối độc lập trong môi trường sinh thái. Nghĩa xã hội: Ngã là cái tôi riêng lẻ, ngã là cái cá nhân. Hiểu ở một góc độ hẹp hơn nữa thì ngã là lợi ích riêng, lợi ích cá nhân, quyền lợi riêng tư của bản thân mỗi người. Vô ngã (trong nghĩa xã hội) là không có cái riêng cá nhân, không vì lợi ích riêng, không hành xử vì động cơ cá nhân, không vì bất cứ một cá nhân nào trong tập thể. Ngược lại với vô ngã là chấp ngã. Chấp ngã luôn đề cao cá nhân, vì quyền lợi cá nhân mà sẵn sàng bỏ qua lợi ích tập thể. Vì lợi riêng thì khó mấy cũng làm, vì lợi chung thì dễ mấy cũng chối. Lỗi mình thì to mấy cũng bỏ qua, lỗi người thì nhỏ mấy cũng soi cho kỹ. “Lỗi người thì bỏ túi sau Lỗi mình túi trước lầm đâu được mà”. (La Fontaine) Nho giáo có khái niệm vị kỷ và vị tha cũng mang nghĩa tương tự như thế. Vị kỷ là vì mình, vị tha là vì người khác. Với những người làm công tác thực thi pháp luật, gìn giữ công bằng, dân chủ, kỷ cương và trật tự xã hội, ở đó mỗi hành vi, cử chỉ, mỗi lời nói việc làm đòi hỏi phải đặc biệt hiểu, coi trọng và thực hiện lối sống xả kỷ vô ngã, khắc phục từng bước lối sống chấp ngã, vị kỷ mới có thể hành xử công minh đem lại lợi ích cho dân, cho nước. Từ thực tế các hoạt động của không ít cơ quan đơn vị với tính chấp ngã vị kỷ của không ít người đã trở thành một trở ngại lớn trong hoạt động của cơ quan, tập thể. Đơn cử một vài biểu hiện để cùng suy ngẫm: Khi tập thể tổ chức một số hoạt động từ thiện thì tham gia một cách miễn cưỡng vì cho rằng không đem lại lợi ích thiết thực. Khi tổ chức sinh hoạt cộng đồng thì vắng, có người đến cuối buổi mới xuất hiện lấy lệ. Khi mình, thân nhân đau ốm rủi ro hoặc gia đình có việc đại sự thì cần mọi người có mặt giúp đỡ, còn việc của đồng nghiệp, bạn bè, hàng xóm thì mình lảng tránh. Hoặc công việc ở cơ quan chỉ cần biết thuận lợi cho mình, còn đồng nghiệp thì mặc kệ. Hoặc trước một vấn đề cần ý kiến tập thể thì im lặng vì nghĩ rằng nói chẳng được lợi gì, im lặng để giữ thân, được lợi thì hưởng, không được thì cũng chẳng ai oán trách theo kiểu: “Dại chi cầm đuốc đốt giời Giời kia chẳng cháy lửa rơi vào mình”. (Ca dao) Tất cả những ví dụ trên đều là biểu hiện của tính chấp ngã. Xin kể câu chuyện xưa đại ý rằng: Xưa có một viên quan tính hay xu nịnh được vua sủng ái, cho nên nhiều đại thần ghen ghét tìm cơ hội để dạy cho ông ta một bài học. Một hôm vị quan này ăn một quả đào thấy ngon bèn đưa cho vua, vua khen là trung thần, có miếng ngon không nỡ hưởng mà không có vua. Hôm khác vua nói, mọi vị trên đời ta đều nếm qua duy chỉ có thịt người là chưa biết mùi. Viên quan nọ không ngần ngại về giết con lấy thịt dâng vua, vua khen tận trung báo quốc, vì vua mà cả con mình cũng không tiếc. Ít lâu sau, tình cảm của vua đối với viên quan nọ không còn được như trước nữa. Các quan nhân đó mới tâu vua rằng: Viên quan nọ khinh vua nên ngày trước mới cho vua quả đào đang ăn dở; và rằng một người mà đến con ruột còn dám giết thì vua phỏng hắn có tha. Loại người đó sao có thể để sống cho được. Vua nghe và khép viên quan nọ vào tội chết vì bất trung, bất nghĩa. Như vậy, cùng một sự việc nếu ta nhìn nhận, xử lý bằng những cái tâm khác nhau thì hậu quả và hiệu quả thu về cũng khác nhau. Nếu chúng ta cố tình xen vào công việc những toan tính cá nhân thì hậu quả không chỉ là thiệt hại về tài vật mà còn là tính mạng, danh dự của con người. Đó cũng là một trong những tác hại nguy hiểm của tính chấp ngã. Vô ngã của nhà Phật là một đạo lý lớn mà có lẽ mỗi chúng ta hãy cố gắng để có được một phần. Chấp ngã là sự thật ở đời luôn luôn tồn tại và không thể không có trong cuộc sống mỗi cá nhân, song chúng ta cũng nên cố gắng giảm bớt một chút để cùng xây dựng tập thể, xã hội tốt đẹp hơn.
DanQuyen.com
Phản Hồi Của Độc Giả Về Bài Viết

Họ và Tên
Địa chỉ
Email
Tiêu đề
Nội dung



	Gửi cho bạn bè	Phản hồi

Các bài viết mới:

Máy bay tư nhân và cuộc chơi mới của giới nhà giàu Việt (21-07-2026)

Giới trẻ Hàn Quốc lựa chọn hôn nhân như một phần của chiến lược tài chính (08-07-2026)

Người phụ nữ Nhật Bản bị bắt sau khi khâu kín miệng bạn sống cùng nhà, lời kể của nạn nhân gây ám ảnh (08-07-2026)

Top 5 loài cây được mệnh danh là 'cây hạnh phúc' cho không gian sống (05-07-2026)

Giải pháp nào cho gia đình đông con khi ôtô không đủ chỗ cho ghế trẻ em? (23-06-2026)

6 địa điểm gần Hà Nội lý tưởng để trốn nóng dịp hè 2026 (19-06-2026)

Trẻ 'ôm' điện thoại suốt hè: Chuyên gia cảnh báo những tổn thương tâm lý âm thầm (11-06-2026)

Thái Lan: Đôi vợ chồng thuê khách sạn rồi nhảy xuống từ tầng cao (10-06-2026)

Trải nghiệm tuyến cáp treo chinh phục dãy núi cổ hai tỷ năm tuổi tại Nam Phi (06-06-2026)

Tại sao khách sạn nào cũng có một mảnh vải ngang giường? 90% mọi người không biết công dụng thực sự là gì (02-06-2026)

Điều tra vụ nghi bỏ thuốc trừ sâu vào ấm nước tại nhà riêng (26-05-2026)

Sân ga 21 - Kỳ 1: Nhà ga tráng lệ và sân ga bí mật dưới lòng Milan (12-05-2026)

Người cha chết não sau tai nạn và quyết định khiến nhiều người bật khóc (10-05-2026)

Có vợ con đàng hoàng vẫn bí mật sang nước ngoài làm đám cưới lần hai, người đàn ông không ngờ đến cái kết này (28-04-2026)

'Cô dâu 35 tỷ' Tây Ninh chia tay thiếu gia Campuchia sau 3 tháng cưới (27-04-2026)

Sang Thái chơi lễ Songkran, cô gái Trung Quốc bị lừa bán sang Myanmar (23-04-2026)

Ca sĩ Trung Quân xin lỗi, thừa nhận xô xát vợ bác sĩ (21-04-2026)

Chuyện tình cô gái Nhật và anh quản lý Việt làm chung quán nhậu (10-04-2026)

Sản phụ 56 tuổi sinh đôi, hai bé chào đời cách nhau một phút (07-04-2026)

Đi làm về thấy chồng bồn chồn lo lắng cứ ôm điện thoại, tin nhắn em 2 vạch rồi' hiểu thế nào là tận cùng nỗi đau (29-08-2025)

Các bài viết cũ:

Xung quanh quan niệm về cái đẹp (10-06-2014)

Có những điều con người cần học từ loài vật (09-06-2014)

Triết lý và tình cảm trong đôi đũa Việt (06-06-2014)

Đặc điểm địa lý ảnh hưởng như thế nào đến tính cách dân tộc? (04-06-2014)

Khổ vì bệnh tật không bằng khổ vì vô minh (27-05-2014)

Bài học từ Bộ luật đạo đức của thổ dân da đỏ châu Mỹ (25-05-2014)

Dừng lại và buông xả (22-05-2014)

Khi con người trở thành tù nhân của 'cái tôi' (22-05-2014)

Bàn về tâm lý bầy đàn của con người (15-05-2014)

Một ngọn lửa sân đốt cháy rừng công đức (15-05-2014)

Hãy thành thật với bản thân mình (13-05-2014)

Sống với một chiếc gương soi luôn ở trước mặt... (11-05-2014)

Niềm vui lớn nhất nhất trong mùa xuân của cuộc đời là gì? (08-05-2014)

Hãy biết dừng lại (05-05-2014)

Cẩn trọng trong cuộc sống của mình (01-05-2014)

Bàn về tính hưởng thụ của con người (23-04-2014)

Bế mạc Festival Huế 2014: Ấn tượng và thân thiện (20-04-2014)

Khi sự bỉ ổi đội lốt cái đẹp (16-04-2014)

Quyền lực mềm của văn hóa (09-04-2014)

Suy ngẫm trước tâm thư của người Nhật gửi Việt Nam (26-03-2014)

"Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam".

Chuyển Tiếng Việt

Truyện Ngắn

Bà Nội Và...

Lời Di Chúc của Vua Trần Nhân Tôn

Copyright © 2010 DanQuyen.com - Cơ Quan Ngôn Luận Người Việt Hải Ngoại
Địa Chỉ Liên Lạc Thư Tín:
E-mail: danquyennews@aol.com
Lượt Truy Cập : 181148463.