Những hình thái mới của 'giặc dốt' ở Việt Nam | Tâm lý - Xã hội | DanQuyen.com - Cơ Quan Ngôn Luận Người Việt Hải Ngoại

  Trang nhất

  Xã Luận

  Đọc Báo Trong Nước

  Truyện Ngắn

  Kinh Tế

  Âm vang sử Việt

  Tin Thể Thao

  Y Học

  Tâm lý - Xã hội

  Công Nghệ

  Ẩm Thực

    Diễn Đàn Biển Đông

ASEAN bàn về Trung Đông, Biển Đông và Myanmar

    Hình Ảnh Quê Nhà - Video Clip

Phở Hà Nội trong hành trình trở thành di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh

    Tin Thế Giới

Ukraine-Mỹ bắt tay xây dựng sáng kiến hòa bình mới, đưa Nga trở lại bàn đàm phán

    Tin Việt Nam

Việt Nam là 'mắt xích' chiến lược trong hiện thực hóa Tầm nhìn ASEAN 2045

    Tin Cộng Đồng

EU đề xuất 'chế độ cho người dùng trẻ em' trên mạng xã hội

    Tin Hoa Kỳ

Ông Trump làm gì với 1,4 tỷ USD thu được từ tiền số?

    Văn Nghệ

'Nam thần trăm tỷ' từng là võ sĩ Taekwondo, gây chú ý ở show 'Anh trai'

    Điện Ảnh

Bom tấn thu gần 24 tỷ đồng/ngày, một mình oanh tạc rạp Việt

    Âm Nhạc

Những ngày cuối đời của tác giả lời thơ 'Hà Nội mùa vắng những cơn mưa'

    Văn Học

Ra mắt Mạng lưới Tri thức Việt Nam tại New Zealand

Thông Tin Tòa Soạn

Tổng biên tập:
Tiến Sĩ
Nguyễn Hữu Hoạt
Phụ Tá Tổng Biên Tập
Tiến Sĩ
Nhật Khánh Thy Nguyễn
Tổng Thư ký:
Quách Y Lành

Tâm lý - Xã hội

Những hình thái mới của 'giặc dốt' ở Việt Nam
Dốt nát chưa phải là bi kịch lớn nhất của con người, mà bi kịch lớn nhất của con người là dốt mà không biết mình dốt. Những tưởng trong một xã hội mà ai cũng bằng này cấp nọ, tràn lan cử nhân, tiến sĩ, kỹ sư... như bây giờ thì "giặc dốt" chỉ là câu chuyện của quá khứ. Nhưng, thực ra nó vẫn còn tồn tại (thậm chí là còn đáng sợ hơn xưa) dưới một "lớp áo" khác: sự ấu trĩ hay sự ngộ nhận về hiểu biết. Nói một cách nôm na bằng ngôn ngữ bình dân là: dốt mà không hề biết là mình dốt. Có thể tạm chia những người có ảnh hưởng trong xã hội (bất cứ xã hội nào) thành 5 nhóm sau đây: có quyền, có tiền, có tiếng, có bằng, và có chữ. Một biểu hiện của bệnh ấu trĩ ở những người có quyền là việc họ thường xuyên đưa ra những quyết sách tồi nhưng bản thân họ lại không nhận ra được điều đó. Một nhà lãnh đạo giỏi có thể không cần phải biết tất cả mọi thứ, giỏi tất cả mọi việc, nhưng sẽ biết ai là người mình nên lắng nghe và ai là người mình nên tin tưởng, sẽ phân biệt được đâu là quân tử và đâu là ngụy quân tử, đâu là thực tài và đâu là ngụy tài. Nhà lãnh đạo ấu trĩ thường không có khả năng này, bởi họ đã mất đi khả năng phân biệt ai là ai, cái gì là cái gì và mình là ai. Những người có tiền lại ảnh hưởng đến xã hội thông qua cách họ kiếm tiền và xài tiền. Người có tiền ấu trĩ thường là những người kiếm tiền bằng những cách không chính đáng nhưng lại rất tự hào về điều đó, và/hoặc dùng tiền họ kiếm được để cổ xúy cho những cái không nên cổ xúy. Tương tự như vậy, những người có tiếng ấu trĩ không tự ý thức được cái "tiếng" mà mình có được là theo kiểu nào (danh tiếng hay tai tiếng), và mình sẽ dùng nó như thế nào. Nên mới có chuyện một cô người mẫu rất tự hào vì mình đã trở nên nổi tiếng nhờ việc khoe thân khắp các mặt báo, hay rất nhiều người mang danh là "nghệ sĩ" nhưng công chúng hiếm khi thấy họ khoe những tác phẩm nghệ thuật hay sáng tạo nghệ thuật mà chủ yếu là khoe nhà, khoe xe, khoe áo quần. Thực ra khoe không phải là xấu, nhưng vấn đề nằm ở chỗ, điều đáng để khoe không phải là những gì mình kiếm được hay đạt được, mà là những gì mình đóng góp cho cộng đồng. Người có bằng thường cũng được cộng đồng vị nể và những hành xử của họ thường được xem là chuẩn mực để người khác noi theo. Thế cho nên cái tai hại mà sự ấu trĩ của họ gây ra là nó khiến cho những người xung quanh họ mất đi niềm tin vào những giá trị chuẩn mực. (Theo kiểu "Ôi trời, đến tiến sĩ mà còn hành xử như thế thì mình làm vậy cũng có gì đâu mà ngại!"). Có một nghịch lý là sự ấu trĩ của một người có thể gia tăng tỉ lệ thuận với số bằng cấp mà họ sở hữu, nhất là khi cái bằng đó không phải là kết quả của một quá trình học tập để "khai minh" bản thân mà chỉ là một vật trang sức để làm bản thân họ thêm lấp lánh. Bởi lẽ, cái bằng đó có thể khiến cho họ ngộ nhận rằng mình cũng hơn người hoặc cũng chẳng kém ai mà quên đi rằng vẫn còn quá nhiều điều cần phải học hỏi để nâng cao nhận thức và hiểu biết của mình. Những người có chữ (hay còn gọi là "tinh hoa") là một trường hợp đặc biệt. Bởi họ luôn được xem là "đôi mắt" hay "tầm nhìn" của xã hội, cho dù họ có thể không có quyền hay có tiền.... Là "tinh hoa", "trí thức" nên tất nhiên họ sẽ không có những cái ấu trĩ bình thường của những người bình thường. Nhưng điều đó không có nghĩa là họ không có "điểm mù". Liệu họ có thực hiện được sứ mệnh định hướng, định hình xã hội trong lĩnh vực, ngành nghề của mình hay chưa? Liệu họ có bứt ra được những giới hạn của thời đại mình đang sống để có được một viễn kiến xa hơn, rộng hơn? Liệu họ có hướng được xã hội của mình đi vào một thời đại mới tốt đẹp hơn bằng chính tầm nhìn, trí tuệ đó của mình, hay vẫn chỉ loay hoay với những thị phi trong thời đại của mình? Không ít người dù ngậm ngùi nhưng cũng phải đồng tình với nhận xét rằng Việt Nam đang ở trong "thời vắng những nhà văn hóa lớn" khi mà những ngôi sao dẫn đường trên bầu trời tinh hoa ngày càng ít ỏi và le lói. Nói tóm lại, ai trong chúng ta cũng có thể mắc phải căn bệnh ấu trĩ. Bởi như Einstein từng nói: "Có hai thứ được coi là vô tận: Vũ trụ và sự ngu dốt của con người". Và ông còn nói thêm rằng: "Về phần vũ trụ thì tôi không chắc lắm, nhưng sự dốt nát của con người thì chắc chắn là như thế". Như vậy, dốt nát chưa phải là bi kịch lớn nhất của con người, mà bi kịch lớn nhất của con người là "dốt mà không biết mình dốt". Để không lún sâu vào cái dốt mênh mông ấy, mỗi người cần có một trách nhiệm với bản thân là liên tục "phản tỉnh" chính mình, phản tỉnh với những điểm mù (nếu có) của mình. Ngay cả với giới tinh hoa, nếu không liên tục "phản tỉnh chính mình" hay "phản tư chính mình" thì người hiểu biết sẽ dễ trở thành người ít hiểu biết hay người ấu trĩ trong một số vấn đề (kể cả những vấn đề thuộc chuyên môn hay sở trường của mình), và khi đó sẽ không chỉ khó thực hiện được tốt cái vai trò thức tỉnh xã hội vốn có của mình, mà còn có thể gây nguy hại cho xã hội. Tôi xin dùng một câu chuyện có tên là "Rời hang" (lấy cảm hứng từ "Dụ ngôn hang động" trong tác phẩm "Cộng hòa" của Platon) để kết lại việc lạm bàn về chủ đề "sự ấu trĩ": "Ngày xửa ngày xưa, xưa ơi là xưa, có một cái hang và có một cộng đồng lớn sống trong cái hang đó. Vì cái hang ấy vô cùng lớn với các ngóc ngách rất lắt léo và cộng đồng ấy đã sống ở đó qua nhiều thế hệ, nên lâu ngày họ mặc nhiên tin rằng cái hang ấy là cả thế giới và ánh sáng từ đống lửa trong hang là ánh sáng duy nhất mà họ có. Cho đến một ngày nọ, có một người bỗng vô tình lọt ra được ngoài hang. Ban đầu, anh ta cảm thấy đau đớn vì bị lóa mắt trước ánh mặt trời và cơ thể chưa thích ứng được với khí hậu và thời tiết của thế giới bên ngoài. Nhưng khi đã quen dần và cảm nhận được sự ấm áp của ánh mặt trời, sự sinh động huyền ảo của vạn vật, của cỏ cây hoa lá, anh ta nhận ra rằng đây mới thực sự là thế giới của "con người". Anh ta quyết định quay trở về hang và ra sức thuyết phục, tìm cách đưa mọi người rời hang để về với thế giới. Thế nhưng, sau khi nghe anh ta kể câu chuyện ở thế giới bên ngoài hang, những người trong hang không những không tin, mà còn quyết định giết chết anh ta, vì cho rằng đó là những điều bịa đặt, và vì lo sợ rằng, những nỗ lực và việc làm của anh ta sẽ gây ra sự rối loạn, cũng như đe dọa cuộc sống êm ấm hạnh phúc bao đời của cộng đồng trong hang...". Mỗi khi ngẫm nghĩ về câu chuyện này, tôi lại tự hỏi mình rằng: Mình đã "rời hang" chưa? Gia đình mình, tổ chức mình, cộng đồng mình... đã "rời hang" chưa? Nếu mình đã rời hang và ra với ánh sáng thì thật là tuyệt vời. Nhưng nếu vẫn còn ở trong hang và mình cũng biết rõ điều đó (và đang từng bước tìm cách rời hang) thì cũng không phải là điều tệ hại. Còn nếu mình đang ở trong hang mà lại cứ tưởng rằng đã rời hang rồi và ra với ánh sáng rồi thì thật là bất hạnh. Nhưng có một điều còn bất hạnh hơn vô vàn lần, đó là, mình đã thực sự rời hang rồi, nhưng không phải là "rời hang" để ra "ánh sáng", mà là rời cái hang này để rồi lại chui vào một cái hang khác, to hơn, tăm tối hơn, nhưng mình lại không hề nhận ra điều đó... Và mỗi con người, ai cũng có thể có đến mấy "cái hang" (chứ không phải chỉ một). Gia đình mình, tổ chức của mình, xứ sở mình, và thậm chí cả thế giới này đều có thể là những cái hang. Nhưng, "cái hang" to nhất, tăm tối nhất chính là cái hang "vô minh và ấu trĩ" bên trong con người của mình. Nếu như hành trình khai minh bản thân, đưa bản thân "rời hang" đã khó, thì hành trình khai minh xã hội, dẫn dắt cộng đồng mình và cùng cộng đồng mình "rời hang" lại càng gian nan gấp bội phần. Đó là một hành trình đầy gian khó, rất dài lâu và nhiều hiểm nguy, nhưng là một hành trình tất yếu mà chắc hẳn ai trong chúng ta cũng thấy rằng không thể không bước tiếp.
DanQuyen.com
Phản Hồi Của Độc Giả Về Bài Viết

Họ và Tên
Địa chỉ
Email
Tiêu đề
Nội dung



	Gửi cho bạn bè	Phản hồi

Các bài viết mới:

Máy bay tư nhân và cuộc chơi mới của giới nhà giàu Việt (21-07-2026)

Giới trẻ Hàn Quốc lựa chọn hôn nhân như một phần của chiến lược tài chính (08-07-2026)

Người phụ nữ Nhật Bản bị bắt sau khi khâu kín miệng bạn sống cùng nhà, lời kể của nạn nhân gây ám ảnh (08-07-2026)

Top 5 loài cây được mệnh danh là 'cây hạnh phúc' cho không gian sống (05-07-2026)

Giải pháp nào cho gia đình đông con khi ôtô không đủ chỗ cho ghế trẻ em? (23-06-2026)

6 địa điểm gần Hà Nội lý tưởng để trốn nóng dịp hè 2026 (19-06-2026)

Trẻ 'ôm' điện thoại suốt hè: Chuyên gia cảnh báo những tổn thương tâm lý âm thầm (11-06-2026)

Thái Lan: Đôi vợ chồng thuê khách sạn rồi nhảy xuống từ tầng cao (10-06-2026)

Trải nghiệm tuyến cáp treo chinh phục dãy núi cổ hai tỷ năm tuổi tại Nam Phi (06-06-2026)

Tại sao khách sạn nào cũng có một mảnh vải ngang giường? 90% mọi người không biết công dụng thực sự là gì (02-06-2026)

Điều tra vụ nghi bỏ thuốc trừ sâu vào ấm nước tại nhà riêng (26-05-2026)

Sân ga 21 - Kỳ 1: Nhà ga tráng lệ và sân ga bí mật dưới lòng Milan (12-05-2026)

Người cha chết não sau tai nạn và quyết định khiến nhiều người bật khóc (10-05-2026)

Có vợ con đàng hoàng vẫn bí mật sang nước ngoài làm đám cưới lần hai, người đàn ông không ngờ đến cái kết này (28-04-2026)

'Cô dâu 35 tỷ' Tây Ninh chia tay thiếu gia Campuchia sau 3 tháng cưới (27-04-2026)

Sang Thái chơi lễ Songkran, cô gái Trung Quốc bị lừa bán sang Myanmar (23-04-2026)

Ca sĩ Trung Quân xin lỗi, thừa nhận xô xát vợ bác sĩ (21-04-2026)

Chuyện tình cô gái Nhật và anh quản lý Việt làm chung quán nhậu (10-04-2026)

Sản phụ 56 tuổi sinh đôi, hai bé chào đời cách nhau một phút (07-04-2026)

Đi làm về thấy chồng bồn chồn lo lắng cứ ôm điện thoại, tin nhắn em 2 vạch rồi' hiểu thế nào là tận cùng nỗi đau (29-08-2025)

Các bài viết cũ:

Nghe ông Lý Quang Diệu khen Việt Nam, tôi thấy chạnh lòng... (29-03-2015)

Cám ơn Lý Quang Diệu (28-03-2015)

Một câu chuyện không tưởng về cây xanh ở Đức (27-03-2015)

Người Việt càng vội vã càng tiến chậm (26-03-2015)

Ông Lý Quang Diệu giáo dục con cái như thế nào? (24-03-2015)

4 ý tưởng về giáo dục ông Lý Quang Diệu đã 'tặng' Việt Nam (23-03-2015)

Sự tin cậy, đạo đức và luật pháp (21-03-2015)

Mua bài học bằng những con phố "khỏa thân" (20-03-2015)

Thư ngỏ gửi Chủ tịch TP Hà Nội về 6.700 cây xanh sẽ bị chặt hạ (18-03-2015)

Suy ngẫm về 66 lời giáo huấn của đạo Phật (16-03-2015)

Thèm sạch (16-03-2015)

Những người “nói tiếng bồ câu” (15-03-2015)

Phật giáo và Trường Sa: Ý lực của tổ tiên (14-03-2015)

Sự thật phũ phàng về 'người Việt Nam giỏi toán' (13-03-2015)

Quá khứ nào đang trở lại? (12-03-2015)

Khi một dân tộc phải dựa dẫm thánh thần mà đi (10-03-2015)

Một góc nhìn về sự kỳ thị nữ giới ở Việt Nam (08-03-2015)

Lịch sử sóng gió của ngày Quốc tế phụ nữ 8-3 (08-03-2015)

5 lợi ích của thất bại trong cuộc đời (07-03-2015)

Khi Sài Gòn là một tính từ (06-03-2015)

"Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam".

Chuyển Tiếng Việt

Truyện Ngắn

À! Chuyện Chiêm Bao

Lời Di Chúc của Vua Trần Nhân Tôn

Copyright © 2010 DanQuyen.com - Cơ Quan Ngôn Luận Người Việt Hải Ngoại
Địa Chỉ Liên Lạc Thư Tín:
E-mail: danquyennews@aol.com
Lượt Truy Cập : 181131708.