Trang nhất
  Xã Luận
  Đọc Báo Trong Nước
  Truyện Ngắn
  Kinh Tế
  Âm vang sử Việt
  Tin Thể Thao
  Y Học
  Tâm lý - Xã hội
  Công Nghệ
  Ẩm Thực

    Diễn Đàn Biển Đông
Phản đối mạnh mẽ mọi hoạt động xâm phạm chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa
    Hình Ảnh Quê Nhà - Video Clip
Vì sao Đà Nẵng và Phú Quốc là lựa chọn 'đáng từng giờ' của khách Hàn?
    Tin Thế Giới
Iran cảnh báo ra đòn 'phá hủy không thể phục hồi' nếu các nhà máy điện bị tấn công
    Tin Việt Nam
Thủ tướng Phạm Minh Chính lên đường thăm chính thức Liên bang Nga
    Tin Cộng Đồng
Lễ hội Xuân hồng lan tỏa tinh thần nhân ái, sẻ chia yêu thương
    Tin Hoa Kỳ
Ông Trump thu hồi quy chế miễn thuế cho Đại học Harvard
    Văn Nghệ
Những 'đóa hoa nghệ thuật'
    Điện Ảnh
'Khổng Tước' mê hoặc khán giả Hà Nội trong đêm công diễn đầu tiên
    Âm Nhạc
Thiết tha tình quan họ
    Văn Học
Bộ GD&ĐT sẽ sửa sách giáo khoa sau sáp nhập, nhưng không phải năm nay

Thông Tin Tòa Soạn

Tổng biên tập:
Tiến Sĩ
Nguyễn Hữu Hoạt
Phụ Tá Tổng Biên Tập
Tiến Sĩ
Nhật Khánh Thy Nguyễn
Tổng Thư ký:
Quách Y Lành




   Khoa Học
Phát hiện mới về những ngôn ngữ bí ẩn nhất châu Âu từ cổ vật 2.000 năm tuổi
Các nhà khảo cổ học từ Hiệp hội Khoa học Aranzadi đã tìm thấy hiện vật này vào năm 2021 trong đống đổ nát của một ngôi làng cổ ở miền bắc Tây Ban Nha.

Nhà phục chế đồ tạo tác Carmen Usúa cho biết: "Khi tôi bắt đầu làm sạch bùn khỏi một vật trang trí bằng đồng hình bàn tay từ một ngôi làng thời đồ sắt vào tháng giêng, tôi tìm thấy một loạt đường kẻ và sau đó là một loạt dấu chấm. Ngay lập tức tôi nhận ra rằng mình đang đứng trước một tác phẩm có chữ viết".

Đoạn văn bản nhỏ đó - chỉ 40 ký tự - tiết lộ một chương ẩn giấu trong câu chuyện về một ngôn ngữ vẫn chưa rõ nguồn gốc: Tiếng Basque, mà người bản ngữ sống ở khu vực ngày nay là miền bắc Tây Ban Nha và tây nam nước Pháp. Tiếng Basque được các nhà ngôn ngữ học gọi là ngôn ngữ biệt lập, nghĩa là nó không có chung nguồn gốc với các nhóm ngôn ngữ đã biết khác.

Cho đến gần đây, các nhà sử học nghĩ rằng những người nói tiếng Basque không phát triển ngôn ngữ viết cho đến khi họ tiếp xúc với những người La Mã xâm chiếm vùng đất của họ, nhưng bàn tay bằng đồng này lại tiết lộ rằng vào thời điểm người La Mã đến, người Basque đã có hệ thống chữ viết của riêng họ, được phát triển từ một hệ thống được sử dụng rộng rãi hơn trên bán đảo Iberia.

Các dịch giả vẫn đang bối rối về hầu hết các từ được khắc trên cổ vật bằng đồng 2.000 năm tuổi này, nhưng một phần ý nghĩa của nó đã cho chúng ta biết được rằng: Rất lâu trước khi người La Mã xâm chiếm miền bắc Tây Ban Nha ngày nay, những người sống ở khu vực này có ngôn ngữ viết của riêng họ.

Ngày nay, vài trăm nghìn người ở miền bắc Tây Ban Nha và tây nam nước Pháp, ở hai bên dãy núi Pyrenees vẫn nói tiếng Basque, hay Euskara.

Những người sống trên đỉnh núi Irulegi nói tiếng Basque có khả năng là thành viên của một nhóm gọi là Vascones. Tuy nhiên không có bất kỳ ghi chép nào về những gì người Vascones, và chỉ có một số nhà sử học La Mã viết ra những mô tả mơ hồ về ngôn ngữ của họ.

Nhà ngôn ngữ học Joaquin Gorrochategui của Đại học Basque Country cho biết: "Chúng tôi gần như tin chắc rằng người Basque không biết chữ vào thời cổ đại".

Mặc dù bàn tay bằng đồng có niên đại từ thế kỷ 1 trước Công nguyên, khi người La Mã chiếm đóng - và tranh giành - vùng đất ngày nay là xứ Basque, nhưng các từ được khắc trên bề mặt của nó không có bất kỳ điểm tương đồng nào với chữ viết Latinh. Thay vào đó, chữ viết trông giống như một chữ viết cổ được sử dụng ở những nơi khác trên bán đảo Iberia. Nhưng Javier Velaza, một trong những nhà ngôn ngữ học đã nghiên cứu về bàn tay, nói rằng hệ thống chữ viết rõ ràng đã được điều chỉnh để bao gồm các ký hiệu cho âm thanh không tồn tại trong hệ thống chữ viết Iberia - nhưng tồn tại ở dạng sơ khai của tiếng Basque.

Những dấu hiệu tương tự cũng xuất hiện trên những đồng xu được đúc ở lãnh thổ xứ Basque, nhưng không có đồng xu nào lâu đời như bàn tay bằng đồng 2.000 năm tuổi này.

40 ký tự được khắc vào đồng bằng một phương pháp gọi là stippling, về cơ bản liên quan đến việc vạch ra hình dạng của một chữ cái bằng các dấu chấm. Nhưng trước khi người thợ thủ công cổ đại thực hiện việc đánh dấu, họ đã vạch ra hình dạng của các chữ cái bằng những đường nét mờ, có lẽ là để hướng dẫn cho chính họ.

Velaza nói: "Điều này thực tế không được biết đến, không chỉ trong tất cả các bi ký của Hispania, mà trong tất cả các bi ký cổ đại của thế giới phương Tây".

Vào năm 2021, các nhà khảo cổ học đã tìm thấy bàn tay dài 5,6 inch, được cắt từ một tấm đồng mỏng, chôn giữa đống đổ nát của một ngôi nhà gạch bùn nhỏ bị cháy rụi. Ngôi nhà từng nằm ở vùng ngoại ô của một ngôi làng trên đỉnh núi Irulegi ngày nay ở miền bắc Tây Ban Nha, cách thành phố Pamplona không xa.

Nhưng vào thế kỷ 1 trước Công nguyên, quân đội La Mã đã cướp phá và đốt cháy ngôi làng trong các cuộc chiến tranh của người Sertorian: một cuộc đụng độ giữa các phe phái La Mã diễn ra trên những ngọn đồi của bán đảo Iberia và khiến cuộc sống của người dân địa phương bị đảo lộn.

Theo Hiệp hội Khoa học Aranzadi, tổ chức đang tiến hành các cuộc khai quật ở núi Irulegi, con người đã sống ở địa điểm này ít nhất là từ giữa Thời đại Đồ đồng (khoảng 1400 TCN).

Những bức tường sụp đổ của những ngôi nhà cổ xưa đó đã lưu giữ một viên nang thời gian nghiệt ngã của cuộc sống cổ xưa.

Cổ vật này chính xác là một bàn tay bằng đồng, có lẽ đã từng được treo trên cửa như một lá bùa hộ mệnh cho gia đình. Các nhà khảo cổ học kết luận như vậy dựa trên cái lỗ gần cổ tay, cái lỗ có thể giúp treo bàn tay, và những thông tin mà các nhà ngôn ngữ học đã tạm thời giải mã được - "sorioneku", một dạng trước đó của từ "zorioneku" trong tiếng Basque, có nghĩa là "tương lai tốt đẹp".

Các nhà ngôn ngữ học vẫn còn bốn từ của dòng chữ cần dịch, và các nhà khảo cổ học đang trong quá trình khai quật ngôi làng đổ nát trên đỉnh núi Irulegi.

Câu chuyện về ngôn ngữ Basque - và con người ở đó - vẫn còn nhiều khoảng trống trong lịch sử. Các nhà ngôn ngữ học hiện biết rằng mọi người bắt đầu viết bằng tiếng Basque trước khi người La Mã đến Tây Ban Nha và họ sử dụng hệ thống chữ viết này một phần dựa trên các hệ thống chữ viết khác của người Iberia.

Điều đó không làm sáng tỏ bất kỳ điều gì về việc ngôn ngữ Basque ra đời ở đâu và khi nào. Đó là câu chuyện mà các nhà ngôn ngữ học, khảo cổ học và di truyền học sẽ làm việc để ghép lại với nhau trong nhiều năm, nếu không muốn nói là nhiều thập kỷ tới.

Trong khi đó, cũng có những câu hỏi cần trả lời tại núi Irulegi, như Velaza nói, "điều đó không có nghĩa là chúng tôi biết họ đã ở đó bao lâu, cũng như tương lai của họ sau thời điểm đó".
DanQuyen.com (Theo phunuvietnam.vn)
    Phản Hồi Của Độc Giả Về Bài Viết
Họ và Tên
Địa chỉ
Email
Tiêu đề
Nội dung
Gửi cho bạn bè Phản hồi

Các bài viết mới:
    Mưa đá, giông lốc xuất hiện ở Sơn La, Phú Thọ (22-03-2026)
    ận cảnh loài sinh vật quý hiếm nhất thế giới trôi dạt vào bờ biển, được phát hiện trong tình trạng thương tâm (15-03-2026)
    Biển Đông đón bão số 4 có tên là Cỏ may (23-07-2025)
    Áp thấp nhiệt đới đã mạnh lên thành bão số 4 trên Biển Đông (23-07-2025)
    Bão số 3 đã suy yếu thành áp thấp nhiệt đới, nhưng vẫn cần cẩn thận với mưa lớn diện rộng (22-07-2025)
    Bão số 3 sẽ đổ bộ vào bờ biển nước ta khi nào? (21-07-2025)
    Áp thấp nhiệt đới hình thành trên Biển Đông (24-06-2025)
    Chuyên gia lý giải nguyên nhân mưa lớn và ngập lụt nhiều nơi (21-06-2025)
    Bão Erick mạnh lên mức cực kỳ nguy hiểm (19-06-2025)
    Áp thấp nhiệt đới khả năng sắp hình thành trên Biển Đông (09-06-2025)
    Cảnh báo tình trạng nghiêm trọng của khí hậu và đại dương (09-06-2025)
    Hình thành vùng áp thấp trên Biển Đông (28-05-2025)
    Trận mưa rất lớn ở Hà Tĩnh có nơi tới 601,4 mm, có gì bất thường? (25-05-2025)
    Phát hiện mới về nguồn gốc của vàng (05-05-2025)
    Động đất có độ lớn 7,3 làm rung chuyển khu vực eo biển Drake (02-05-2025)
    Lý giải về hơn 23.000 cú sét đánh ở miền Bắc sáng 25/4 (25-04-2025)
    Biển Đông có thể xuất hiện 10 cơn bão trong 6 tháng tới (20-04-2025)
    Bình Định: Phát hiện cá voi nặng 30kg dạt vào bờ biển Mỹ An (16-04-2025)
    Động đất tại Myanmar ảnh hưởng tới Việt Nam: Cảnh báo nguy cơ địa chấn 'thức giấc' (12-04-2025)
    Thêm một quốc gia hứng chịu hàng trăm trận động đất, cảnh báo núi lửa phun trào (02-04-2025)

Các bài viết cũ:
    Áp thấp xuất hiện trên Biển Đông, có khả năng mạnh thêm (19-11-2022)
    Vì sao bò rừng trắng được coi là biểu tượng thiêng liêng của bộ tộc Lakota? (14-11-2022)
    Tàu Thiên Châu-5 lập kỷ lục về chuyến bay nhanh nhất lên trạm vũ trụ (13-11-2022)
    Tàu vũ trụ Hàn Quốc hoàn tất các thử nghiệm về truyền dữ liệu từ không gian về Trái Đất (07-11-2022)
    Thế giới vừa trải qua 8 năm liên tiếp nóng chưa từng thấy (07-11-2022)
    Cảnh báo khí hậu Trái đất đang ở mức xấu kỷ lục (02-11-2022)
    Bão đổi hướng đi vào đất liền Trung Quốc (02-11-2022)
    Bão Nalgae hướng tới Hong Kong sau khi hoành hành tại Philippines (01-11-2022)
    Phát hiện mới từ kính viễn vọng 10 tỷ USD (30-10-2022)
    Biển Đông có thể đón tiếp một cơn bão vào cuối tháng (20-10-2022)
    Bão số 6 cách quần đảo Hoàng Sa khoảng 520km về phía Đông Bắc (17-10-2022)
    Từ 16-17/10, khả năng cao xuất hiện bão trên khu vực Biển Đông (15-10-2022)
    Biển Đông sắp xuất hiện bão số 6; nguyên nhân Đà Nẵng ngập nặng (15-10-2022)
    Phi hành đoàn của NASA trở về Trái Đất an toàn (15-10-2022)
    Bão số 5 giật cấp 10, hướng vào Đà Nẵng - Quảng Ngãi (14-10-2022)
    Các nhà khoa học phát hiện một Hệ Mặt Trời với 3 siêu Trái Đất và 2 siêu Sao Thủy trong một tìm kiếm! (14-10-2022)
    Ngôi sao lớn nhất từng được biết đến trong vũ trụ (14-10-2022)
    Nghiên cứu Oxford 'giải oan' cá vàng: Trí nhớ cực tốt (14-10-2022)
    Trăn gấm 30 kg quấn chết khỉ ở Sơn Trà (10-10-2022)
    Người dân Hà Nội, miền Bắc chính thức đón đợt không khí lạnh mạnh đầu tiên (10-10-2022)
 
"Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam".

Chuyển Tiếng Việt


    Truyện Ngắn
Nắng xuân


   Sự Kiện

Lời Di Chúc của Vua Trần Nhân Tôn





 

Copyright © 2010 DanQuyen.com - Cơ Quan Ngôn Luận Người Việt Hải Ngoại
Địa Chỉ Liên Lạc Thư Tín:
E-mail: danquyennews@aol.com
Lượt Truy Cập : 171965349.