Tri ân hải đội Hoàng Sa | Đọc Báo Trong Nước | DanQuyen.com - Cơ Quan Ngôn Luận Người Việt Hải Ngoại

Năm nào cũng vậy, cứ đến độ giữa tháng 3 âm lịch, người dân trên đảo Lý Sơn - Quảng Ngãi lại tất bật cho Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa. Đây là lễ tri ân những hùng binh đã tử nạn tại Hoàng Sa, Trường Sa khi vâng mệnh triều đình ra cắm mốc, giữ chủ quyền biển đảo hàng trăm năm qua. Năm nay, lễ được tổ chức trong 2 ngày 27 và 28-4.

Cụ Võ Chú thổi ốc u - vật dụng các binh phu dùng liên lạc trên biển khi làm nhiệm vụ

Lưu dấu ký ức Hoàng Sa

Đảo tiền tiêu Lý Sơn cách quần đảo Hoàng Sa khoảng 140 hải lý. Có lẽ do là nơi gần nhất với quần đảo Hoàng Sa nên từ thời chúa Nguyễn, hải đội Hoàng Sa được thành lập.

Năm nào cũng vậy, đến tháng 3 âm lịch hằng năm, mỗi hải đội khoảng 70 người (chủ yếu thanh niên, trai tráng xã An Vĩnh - Lý Sơn) chia ra trên 5 chiếc thuyền câu để ra Hoàng Sa làm nhiệm vụ cắm mốc chủ quyền, đo đạc hải trình, thu nhặt các sản vật trên đảo...

Cụ Võ Hiển Đạt, một nghệ nhân nổi tiếng ở Lý Sơn, chuyên làm công việc phục dựng lễ, cho biết “thế lính” tức là những binh phu được chọn này sẽ thay cho những binh phu đã ra đi từ năm trước để tiếp tục nhiệm vụ được giao. Còn “tế” là tế lúc họ còn sống, vì hầu như ai cũng biết rằng họ ra đi nhưng chưa chắc đã trở về.

“Ngày xưa, trong hành trang làm nhiệm vụ của hải đội Hoàng Sa, ngoài lương thực thường có 1 đôi chiếu và 7 sợi dây mây, 7 nẹp tre và 1 tấm thẻ bài được khắc tên họ cùng quê quán. Nếu chẳng may hy sinh trên biển, họ sẽ được đồng đội dùng dây mây bó xác vào chiếc chiếu cói, kèm theo tấm thẻ bài khắc tên thả xuống biển với hy vọng các xác sẽ trôi dạt về đến quê hương” - cụ Đạt nói.

Cụ Nguyễn Cậu, Trưởng Ban Khánh tiết lễ này, cho biết lễ tế diễn ra trong 3 ngày tại đình làng An Vĩnh. Để phục vụ buổi lễ, các tộc họ phải chuẩn bị tươm tất, đầy đủ: trầu, rượu, cá nướng, một món gỏi cá nhám...

Sau khi làm lễ tế xong, 10 thanh niên trong đội thả thuyền của làng An Vĩnh rước thuyền từ sân đình làng thả xuống biển. Đây chính là những thuyền câu tượng trưng cho phương tiện của những binh phu ngày xưa trong hải đội Hoàng Sa.

Tri ân những binh phu

Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, phần “hồn” của lễ vẫn được gìn giữ từ đời này sang đời khác. Đặc biệt, trong mỗi dịp lễ, người dân lại thổi những tiếng “u... u... u...” vang vọng từ con ốc u, giống như tiếng gọi hồn tử sĩ từ Hoàng Sa để tưởng nhớ, tri ân những hùng binh tử nạn.

“Tiếng thổi từ con ốc u đó, chính là phương tiện để các thuyền trong đội hùng binh ngày xưa liên lạc với nhau trên biển. Phía trước là địch họa hay tốt lành cũng được báo hiệu qua tiếng ốc u. Hay người nào trong đội hy sinh, tiếng ốc u cũng được thổi lên giữa biển khơi, như tiễn đưa hồn phách của người lính về quê hương, đất liền” - cụ Nguyễn Cậu kể.

Có lẽ cũng vì vậy, đình làng An Vĩnh bây giờ trở thành một nơi thiêng liêng, được người dân trên đảo hương khói hằng ngày. Những người dân địa phương dù đi đâu nhưng cũng phải trở về dự ngày tế lễ. Còn các ngư dân, trước khi ra Hoàng Sa, Trường Sa họ đều đến dâng nén hương thành kính cho các vong linh của binh phu, mong phù hộ sao cho trời yên biển lặng.

Tăng tàu phục vụ lễ

Để phục vụ du khách dự Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa, UBND tỉnh Quảng Ngãi cho phép từ ngày 25-4 sẽ tăng các chuyến tàu cao tốc đi Lý Sơn từ 2-4 chuyến/ngày. Giá vé đi tàu vẫn giữ nguyên 110.000 - 120.000 đồng/người. Ngoài ra, UBND huyện Lý Sơn cũng lập đội thanh niên tình nguyện chở khách miễn phí từ bến tàu đến các điểm tham quan trên đảo. Đồng thời, chỉ đạo các nhà nghỉ, khách sạn, quán ăn phải niêm yết giá và giữ đúng giá.